1. Khái niệm và vai trò của giám định viên Sở hữu trí tuệ
Tham khảo quy định tại Khoản 1 Điều 201 Luật Sở hữu trí tuệ năm 2005 (được sửa đổi bởi Điểm a Khoản 78 Điều 1 Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi 2022), có thể hiểu, giám định viên sở hữu trí tuệ là cá nhân được Nhà nước công nhận đủ năng lực chuyên môn để thực hiện việc giám định các vấn đề liên quan đến quyền sở hữu trí tuệ theo yêu cầu của tổ chức, cá nhân hoặc cơ quan có thẩm quyền.
>>>> Xem thêm: Trọng tài và hòa giải tranh chấp SHTT
Theo đó, vai trò của giám định viên Sở hữu trí tuệ thể hiện ở một số khía cạnh sau:
- Cung cấp ý kiến chuyên môn khách quan để đánh giá, kết luận về những vấn đề có liên quan đến quyền sở hữu trí tuệ.
- Hỗ trợ giải quyết tranh chấp khi kết luận giám định là cơ sở quan trọng trong quá trình tố tụng.
- Bảo vệ quyền lợi của doanh nghiệp thông qua các kết luận giám định.
Tóm lại, giám định viên sở hữu trí tuệ góp phần không nhỏ vào công cuộc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của chủ thể quyền, nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật về sở hữu trí tuệ.
Gọi ngay
2. Điều kiện để trở thành giám định viên Sở hữu trí tuệ
Căn cứ khoản 2 Điều 201 Luật Sở hữu trí tuệ năm 2005 (được sửa đổi bởi Điểm a Khoản 66 Điều 1 Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi 2025) thì điều kiện để trở thành giám định viên sở hữu trí tuệ bao gồm:
- Là công dân Việt Nam, có năng lực hành vi dân sự đầy đủ.
- Thường trú tại Việt Nam.
- Có phẩm chất đạo đức tốt.
- Có trình độ đại học trở lên về chuyên ngành phù hợp với lĩnh vực đề nghị cấp thẻ giám định, đã qua thực tế hoạt động chuyên môn trong lĩnh vực đó từ năm năm trở lên và đạt yêu cầu kiểm tra nghiệp vụ về giám định.
Khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện trên, cá nhân sẽ được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp Thẻ giám định viên sở hữu trí tuệ.
3. Nguyên tắc mà giám định viên Sở hữu trí tuệ cần tuân thủ
Hoạt động giám định có ảnh hưởng trực tiếp đến quyền và lợi ích của các bên liên quan. Vì vậy, giám định viên phải tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc quy định tại khoản 4 Điều 201 Luật Sở hữu trí tuệ năm 2005 (được sửa đổi bởi Điểm b Khoản 78 Điều 1 Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi 2022) như sau:
- Tuân thủ pháp luật, tuân theo trình tự, thủ tục giám định.
- Trung thực, chính xác, khách quan, vô tư, kịp thời.
- Chỉ kết luận về chuyên môn những vấn đề trong phạm vi được yêu cầu.
- Chịu trách nhiệm trước pháp luật về kết luận giám định.
- Chi phí giám định được xác định theo thỏa thuận giữa người có yêu cầu giám định và tổ chức, cá nhân giám định.
Đây được xem như “kim chỉ nam” trong suốt quá trình hành nghề của giám định viên sở hữu trí tuệ để đảm bảo sự công bằng, khách quan.
>>>> Xem thêm: Lạm Dụng Quyền Sở Hữu Trí Tuệ Trong Cạnh Tranh
4. Câu hỏi thường gặp
Để quý bạn đọc hiểu rõ hơn về chủ đề giám định viên sở hữu trí tuệ, phần dưới đây Luật Ánh Ngọc sẽ giải đáp một số thắc mắc thường gặp trong lĩnh vực này.
Chủ thể có quyền yêu cầu giám định viên sở hữu trí tuệ thực hiện giám định
Theo khoản 2 và 3 Điều 201 Luật Sở hữu trí tuệ năm 2005 (được sửa đổi bởi Khoản 26 Điều 1 Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi 2009) thì có 02 chủ thể được quyền yêu cầu giám định viên sở hữu trí tuệ thực hiện giám định, bao gồm:
- Cơ quan nhà nước có thẩm quyền xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.
- Chủ thể quyền sở hữu trí tuệ và tổ chức, cá nhân khác có liên quan có quyền yêu cầu giám định về sở hữu trí tuệ để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình.
Như vậy, chỉ có Nhà nước và chủ thể quyền có thể yêu cầu giám định sở hữu trí tuệ.
Có bắt buộc phải giám định sở hữu trí tuệ trước khi khởi kiện không?
Không. Pháp luật hiện hành không quy định bắt buộc phải có kết luận giám định trước khi khởi kiện vụ án về sở hữu trí tuệ. Tuy nhiên, trong nhiều trường hợp, việc thực hiện giám định trước khi khởi kiện mang lại nhiều lợi ích như giúp xác định rõ hành vi xâm phạm,...
Giám định viên Sở hữu trí tuệ giữ vai trò quan trọng trong việc bảo đảm tính khách quan và chính xác khi giải quyết các tranh chấp liên quan đến quyền sở hữu trí tuệ. Để trở thành giám định viên, cá nhân phải đáp ứng các điều kiện nghiêm ngặt về trình độ chuyên môn, kinh nghiệm và được cơ quan có thẩm quyền cấp Thẻ giám định viên.
Trường hợp có thắc mắc liên quan tới vấn đề này, quý khách hàng có thể liên hệ với Luật Ánh Ngọc để được giải đáp.