Vi phạm bản quyền trên các nền tảng streaming

1. Thực trạng và ảnh hưởng của vi phạm bản quyền trên các nền tảng streaming tại Việt Nam

Trong những năm gần đây, Việt Nam chứng kiến sự phát triển nhanh chóng của các dịch vụ streaming như xem phim trực tuyến, nghe nhạc, livestream trên mạng xã hội,..... Song song với đó là sự gia tăng đáng kể của các hành vi vi phạm bản quyền mà cụ thể là xâm phạm quyền tác giả và quyền liên quan. 

Các hành vi vi phạm này đã gây ra nhiều ảnh hưởng nghiêm trọng tới quyền lợi chính đáng của các chủ thể quyền, cụ thể:

• Thất thu doanh thu, làm giảm khả năng tái đầu tư vào hoạt động sáng tạo và sản xuất nội dung mới.
• Giảm giá trị thương hiệu khi nội dung bị phát tán tràn lan trên Internet, người dùng có xu hướng tiếp cận các nguồn miễn phí thay vì sử dụng dịch vụ của các đơn vị nắm giữ bản quyền. 
• Vi phạm bản quyền còn tạo ra sự cạnh tranh không lành mạnh giữa các doanh nghiệp và ảnh hưởng đến môi trường đầu tư.

Với những ảnh hưởng này, việc nắm rõ các quy định điều chỉnh vấn đề vi phạm bản quyền trên các nền tảng streaming là cơ sở để chủ thể quyền hạn chế rủi ro đến mức thấp nhất. 

2. Top 3 hình thức vi phạm bản quyền trên các nền tảng streaming phổ biến 

Hiện nay, hành vi xâm phạm quyền tác giả trên các nền tảng streaming diễn ra phức tạp với nhiều diễn biến khác nhau nhưng phổ biến là một số hình thức sau: 

Livestream trái phép các chương trình có bản quyền 

Đây là hành vi vi phạm bản quyền trên các nền tảng streaming phổ biến nhất hiện nay. Theo đó, nhiều cá nhân sử dụng thiết bị ghi hình để phát trực tiếp các chương trình truyền hình, các trận bóng đá,...mà không có sự đồng ý của chủ thể quyền. 

Việc phát sóng khi không có sự cho phép là hành vi xâm phạm quyền phát sóng, truyền đạt đến công chúng tác phẩm bằng phương tiện hữu tuyến, vô tuyến, mạng thông tin điện tử hoặc bất kỳ phương tiện kỹ thuật nào khác của chủ sở hữu bản quyền (Điều 28 Luật Sở hữu trí tuệ năm 2005 được sửa đổi bởi Khoản 8 Điều 1 Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi 2022).  

Sao chép và đăng tải lại video

Hình thức này được thể hiện qua hành vi cắt ghép, chỉnh sửa các video từ nền tảng gốc rồi đăng lại trên các nền tảng streaming. Mục đích chủ yếu của hành vi này là tăng lượt xem, kiếm doanh thu quảng cáo hoặc thu hút người theo dõi.

Điều này đã xâm phạm nghiêm trọng tới quyền bảo vệ sự toàn vẹn của tác phẩm (khoản 4 Điều 19 Luật Sở hữu trí tuệ năm 2005 được sửa đổi bởi Khoản 5 Điều 1 Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi 2022) và quyền sao chép tác phẩm (Điều 28 Luật Sở hữu trí tuệ năm 2005 được sửa đổi bởi Khoản 8 Điều 1 Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi 2022). 

Xây dựng website hoặc ứng dụng phát nội dung lậu

Một hình thức cũng khá phổ biến và là điểm nóng trong thời gian gần đây là việc một số tổ chức, cá nhân xây dựng website với mục đích tổng hợp phim, chương trình truyền hình,....mà không có sự cho phép của các chủ thể quyền. 

Không chỉ dừng lại ở việc chia sẻ, tổng hợp mà nhiều website còn thực hiện hành vi thu lợi từ quảng cáo hoặc bán tài khoản VIP trong khi không hề được chủ sở hữu bản quyền cho phép khai thác nội dung. 

Dù là thực hiện hành vi vi phạm bản quyền trên các nền tảng streaming theo hình thức nào thì tổ chức, cá nhân đều có nguy cơ đối mặt với các hậu quả pháp lý nghiêm trọng. 

>>>> Xem thêm: Bảo hộ quyền tác giả

3. Biện pháp xử lý vi phạm bản quyền trên các nền tảng streaming

Để bảo vệ quyền lợi cho chủ sở hữu quyền sở hữu trí tuệ, pháp luật Việt Nam đã đưa ra 03 biện pháp để xử lý vi phạm bản quyền trên các nền tảng streaming. 

Tùy theo tính chất, mức độ vi phạm và hậu quả gây ra, cá nhân hoặc tổ chức vi phạm có thể phải chịu trách nhiệm hành chính, dân sự hoặc hình sự. Cụ thể: 

Biện pháp dân sự

Theo Điều 202 Luật Sở hữu trí tuệ năm 2005 (được bổ sung bởi Khoản 67 Điều 1 Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi 2025), chủ thể thực hiện hành vi vi phạm bản quyền có thể bị áp dụng một trong các biện pháp dân sự sau:

• Buộc xin lỗi, cải chính công khai.
• Buộc thực hiện nghĩa vụ dân sự.
• Buộc bồi thường thiệt hại.
• Buộc gỡ bỏ, ẩn hoặc vô hiệu hóa truy cập đến thông tin, nội dung, tài khoản, trang thông tin điện tử, ứng dụng hoặc các định danh địa chỉ Internet có liên quan đến hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. 

Tùy vào từng trường hợp cụ thể mà Tòa án sẽ có quyết định áp dụng biện pháp dân sự nào để phù hợp. 

Biện pháp hành chính

Ngoài biện pháp dân sự, thì hành vi vi phạm bản quyền trên các nền tảng streaming còn có thể bị xử phạt hành chính theo các quy định tại Nghị định 341/2025/NĐ-CP:

• Hành vi xâm phạm quyền bảo vệ sự toàn vẹn của tác phẩm: Phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng đối với hành vi tự ý sửa đổi, cắt xén tác phẩm gây phương hại đến danh dự và uy tín của tác giả (khoản 1 Điều 8).
• Hành vi xâm phạm quyền phát sóng, truyền đạt đến công chúng tác phẩm: Phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng đối với hành vi phát sóng, truyền đạt đến công chúng tác phẩm bằng phương tiện hữu tuyến, vô tuyến, mạng thông tin điện tử hoặc bất kỳ phương tiện kỹ thuật nào khác mà không được phép (khoản 1 Điều 15). 
• Hành vi xâm phạm quyền sao chép tác phẩm: Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng với cá nhân và 10.000.0000 đồng đến 100.000.000 đồng đối với tổ chức (Điều 16). 

Việc áp dụng mức phạt nào hoàn toàn phụ thuộc vào hành vi vi phạm thực tế mà chủ thể đã thực hiện. 

>>>> Xem thêm: An ninh mạng & bảo hộ quyền Sở hữu trí tuệ: Giải pháp cần lưu ý

Biện pháp hình sự 

Trường hợp hành vi vi phạm bản quyền đủ điều kiện cấu thành tội phạm thì chủ thể còn phải gánh chịu trách nhiệm hình sự. 

Theo Điều 225 Bộ Luật Hình sự năm 2015 (được sửa đổi bởi Khoản 52 Điều 1 Luật sửa đổi Bộ luật Hình sự 2017) thì chủ thể vi phạm bị phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 300.000.000 đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm nếu thực hiện một trong các hành vi: 

• Cố ý sao chép tác phẩm hoặc phân phối đến công chúng bản sao tác phẩm mà không được cho phép của chủ thể quyền tác giả với quy mô thương mại. 
• Thu lợi bất chính từ 50.000.000 đồng đến dưới 300.000.000 đồng.
• Gây thiệt hại cho chủ thể quyền tác giả, quyền liên quan từ 100.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng.
• Hàng hóa vi phạm trị giá từ 100.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng. 

Việc quy định rõ các hậu quả pháp lý mà chủ thể thực hiện hành vi vi phạm bản quyền trên các nền tảng streaming phải gánh chịu đã thể hiện sự quan tâm của Nhà nước tới vấn đề sở hữu trí tuệ, nhất là trong những năm gần đây. 

4. Tư vấn cách bảo vệ trước hành vi vi phạm bản quyền trên các nền tảng streaming 

Đối với doanh nghiệp và nhà sáng tạo nội dung, việc chủ động bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Hiểu được điều này, Luật Ánh Ngọc đưa ra một số tư vấn về cách bảo vệ trước hành vi vi phạm bản quyền trên các nền tảng streaming như sau:

• Đăng ký quyền tác giả: Mặc dù quyền tác giả phát sinh từ thời điểm tác phẩm được sáng tạo và thể hiện dưới hình thức vật chất nhất định những việc đăng ký bảo hộ quyền này sẽ là cơ sở pháp lý vững chắc chống lại các hành vi xâm phạm. 
• Chủ động giám sát các nền tảng streaming có dấu hiệu vi phạm: Việc phát hiện sớm các hành vi vi phạm bản quyền sẽ giúp chủ thể quyền sớm đưa các biện pháp phù hợp, hạn chế rủi ro. 
• Sử dụng dịch vụ tư vấn pháp lý: Trong những vụ việc phức tạp hoặc có giá trị thiệt hại lớn, doanh nghiệp nên tìm đến các đơn vị tư vấn pháp lý chuyên sâu về sở hữu trí tuệ để được hỗ trợ. 

Vi phạm bản quyền trên các nền tảng streaming không chỉ gây thiệt hại trực tiếp cho chủ sở hữu quyền tác giả mà còn ảnh hưởng đến sự phát triển bền vững của ngành công nghiệp nội dung số tại Việt Nam. Do vậy, việc nâng cao nhận thức và tuân thủ pháp luật sở hữu trí tuệ về vấn đề này là yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh hiện nay. 

Trường hợp có thắc mắc liên quan tới vấn đề này, quý khách hàng có thể liên hệ với Luật Ánh Ngọc để được giải đáp.