Bảo hộ sáng chế tại Việt Nam
Bảo hộ sáng chế là một hình thức bảo vệ quyền lợi của người sáng chế đối với các phát minh, sáng chế mới mà họ tạo ra hoặc là việc Nhà nước (thông qua Cục Sở hữu trí tuệ) cấp văn bằng độc quyền cho các giải pháp kỹ thuật (sản phẩm hoặc quy trình) mới, có trình độ sáng tạo và khả năng áp dụng công nghiệp, nhằm giải quyết một vấn đề xác định
Điều kiện để sáng chế được bảo hộ tại Việt Nam
Sáng chế được bảo hộ dưới hình thức cấp Bằng độc quyền sáng chế nếu đáp ứng các điều kiện sau:
- Có tính mới;
- Có trình độ sáng tạo;
- Có khả năng áp dụng công nghiệp.
Sáng chế được bảo hộ dưới hình thức cấp Bằng độc quyền giải pháp hữu ích nếu không phải là hiểu biết thông thường và đáp ứng các điều kiện sau:
- Có tính mới;
- Có khả năng áp dụng công nghiệp.
Các đối tượng không được bảo hộ dưới danh nghĩa sáng chế
Theo quy định tại Điều 59 Luật Sở hữu trí tuệ (sửa đổi, bổ sung 2022), các đối tượng sau đây không được bảo hộ với danh nghĩa sáng chế:
- Phát minh, lý thuyết khoa học, phương pháp toán học;
- Sơ đồ, kế hoạch, quy tắc và phương pháp để thực hiện các hoạt động trí óc, huấn luyện vật nuôi, thực hiện trò chơi, kinh doanh; chương trình máy tính;
- Cách thức thể hiện thông tin;
- Giải pháp chỉ mang đặc tính thẩm mỹ;
- Giống thực vật, giống động vật;
- Quy trình sản xuất thực vật, động vật chủ yếu mang bản chất sinh học mà không phải là quy trình vi sinh;
- Phương pháp phòng ngừa, chẩn đoán và chữa bệnh cho người và động vật.
Thủ tục đăng ký bảo hộ sáng chế
Bước 1: Tiếp nhận đơn
Tổ chức, cá nhân nộp 01 bộ hồ sơ đăng ký sáng chế đến Bộ phận một cửa của Bộ Khoa học và Công nghệ.
Bước 2: Thẩm định hình thức đơn
Đơn đăng ký sáng chế được Cục Sở hữu trí tuệ thẩm định hình thức trong thời hạn 01 tháng kể từ ngày tiếp nhận đơn.
+ Trường hợp đơn hợp lệ, Cục Sở hữu trí tuệ công bố danh sách công bố lên Cổng thông tin điện tử của Cục Sở hữu trí tuệ.
+ Trường hợp đơn không hợp lệ, Cục Sở hữu trí tuệ sẽ thông báo dự định từ chối, nêu rõ lý do và cho người nộp đơn 2 tháng để sửa chữa hoặc phản hồi. Nếu không sửa, sửa không đạt, hoặc phản đối không hợp lý, thì sẽ ra quyết định từ chối cấp bằng.
Bước 3: Công bố đơn
+ Đơn đăng ký sáng chế được công bố trong tháng thứ mười chín kể từ ngày ưu tiên hoặc ngày nộp đơn, nếu đơn không có ngày ưu tiên;
+ Đơn đơn đăng ký sáng chế có yêu cầu công bố sớm được công bố trong thời hạn 01 tháng kể từ ngày Cục Sở hữu trí tuệ nhận được yêu cầu công bố sớm hoặc kể từ ngày đơn được coi là hợp lệ, tùy theo ngày nào muộn hơn;
+ Đơn đăng ký sáng chế mật không được công bố trên Công báo Sở hữu công nghiệp.
Bước 4: Thẩm định nội dung đơn
+ Đánh giá sự phù hợp của đối tượng nêu trong đơn với loại văn bằng bảo hộ yêu cầu được cấp;
+ Đánh giá khả năng được bảo hộ của đối tượng nêu trong đơn theo các điều kiện bảo hộ (tính mới, trình độ sáng tạo, khả năng áp dụng công nghiệp), qua đó xác định phạm vi bảo hộ tương ứng. Việc đánh giá được tiến hành lần lượt theo từng điểm nêu trong phạm vi (yêu cầu) bảo hộ.
+ Kiểm tra nguyên tắc nộp đơn đầu tiên.
Bước 5: Thông báo kết quả thẩm định đơn
+ Nếu đối tượng trong đơn đáp ứng điều kiện bảo hộ và không thuộc trường hợp bị từ chối cấp văn bằng bảo hộ thì Cục Sở hữu trí tuệ sẽ thông báo dự định cấp văn bằng và yêu cầu nộp phí, lệ phí trong 2 tháng.
+ Nếu đối tượng trong đơn không đáp ứng điều kiện bảo hộ hoặc đơn thuộc các trường hợp bị từ chối cấp văn bằng bảo hộ, Cục Sở hữu trí tuệ sẽ dự định từ chối, nêu rõ lý do và cho người nộp đơn 3 tháng để sửa hoặc phản đối.
Bước 6: Cấp bằng độc quyền sáng chế
+ Nếu người nộp đơn nộp đầy đủ và đúng hạn phí, lệ phí thì trong 01 tháng kể từ ngày nộp đủ, Cục Sở hữu trí tuệ sẽ ra quyết định cấp văn bằng bảo hộ.
+ Nếu đã nộp các khoản phí cấp văn bằng nhưng không nộp lệ phí duy trì hiệu lực và phí sử dụng năm đầu, thì vẫn được cấp văn bằng, nhưng bị chấm dứt hiệu lực ngay sau khi cấp.
Bước 7: Công bố, đăng bạ quyết định
+ Quyết định cấp Bằng độc quyền sáng chế được Cục Sở hữu trí tuệ công bố trên Công báo Sở hữu công nghiệp trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày ra quyết định và được ghi nhận vào Sổ đăng ký quốc gia về sở hữu công nghiệp;
+ Bản mô tả toàn văn của Bằng độc quyền sáng chế hoặc Bằng độc quyền giải pháp hữu ích đươc công bố trên Cổng thông tin điện tử của Cục Sở hữu trí tuệ.
+ Văn bằng bảo hộ sáng chế mật không đươc công bố trên Công báo Sở hữu công nghiệp.
Bảo hộ sáng chế tại Việt Nam không chỉ giúp chủ sở hữu bảo vệ thành quả nghiên cứu, sáng tạo mà còn tạo lợi thế cạnh tranh và nâng cao giá trị thương mại của sáng chế. Để hạn chế rủi ro trong quá trình đăng ký, cá nhân, tổ chức cần tìm hiểu kỹ điều kiện bảo hộ sáng chế và chuẩn bị hồ sơ đúng quy định ngay từ đầu. Nếu cần tư vấn hoặc hỗ trợ thực hiện thủ tục bảo hộ sáng chế, Công ty Luật Ánh Ngọc sẵn sàng đồng hành và cung cấp giải pháp pháp lý phù hợp với từng trường hợp cụ thể.