Làm sao để bảo vệ bản quyền trước làn sóng AI và vi phạm số? Xem ngay định hướng hoàn thiện pháp luật quyền tác giả từ Luật Ánh Ngọc.
1. Thực trạng và cách xử lý những lỗ hổng pháp lý về quyền tác giả
Theo khoản 2, khoản 3 Điều 4, Điều 13 và Điều 14 Luật Sở hữu trí tuệ quy định về quyền tác giả cho thấy hành lang pháp lý về quyền tác giả và quyền liên quan của Việt Nam dù đã có nhiều bước tiến lớn nhưng vẫn đang phải đối mặt với các thách thức trong thời điểm hiện tại:
- Sự phát triển mạnh mẽ của AI là thách thức lớn trong việc định nghĩa và xác định về "Tác giả": Theo quy định hiện hành thì quyền tác giả phải là người trực tiếp sáng tạo ra tác phẩm. Theo đó, nếu sự xuất hiện của các công cụ tạo văn bản, hình ảnh tự động từ câu lệnh khiến sự sáng tạo của con người và sản phẩm trở nên khuôn khổ và mờ nhạt, tạo ra khoảng trống lớn trong việc xác định chủ thể được bảo hộ;
- Sao chép, biến tấu sản phẩm gốc thành của mình nhờ vào AI;
- Đối tượng thực hiện hành vi vi phạm quyền tác giả trên Internet thông qua các website lậu, ứng dụng lậu diễn ra tràn lan và tinh vi (ví dụ như thay đổi URL, phát trực tiếp sản phẩm có bản quyền,...).
03 hướng hoàn thiện pháp luật quyền tác giả:
- Báo cáo và cho phép cơ quan chức năng chặn các trang web phái sinh ngay lập tức mà không cần quy trình thẩm định lại từ đầu;
- Đưa quy định thắt chặt trong việc quản lý, cung cấp dịch vụ Internet của các nhà cung cấp dịch vụ trung gian;
- Tổ chức, cá nhân phải áp dụng các giải pháp công nghệ như đóng dấu bản quyền và chủ động phối hợp với các tổ chức có thẩm quyền để lập vi bằng điện tử ngay khi phát hiện hành vi xâm phạm nhằm làm căn cứ xử lý hành chính hoặc khởi kiện.
2. Giải pháp thực chiến về quyền tác giả từ Luật Ánh Ngọc
Để giúp các nhà sáng tạo nội dung và doanh nghiệp chủ động xây dựng hành lang pháp lý cho các tác phẩm của mình, Luật Ánh Ngọc sẽ cung cấp giải pháp thực chiến toàn diện:
- Thứ nhất, Tư vấn hợp đồng bản quyền: Giúp khách hàng phân định rõ ràng quyền nhân thân và quyền tài sản khi hợp tác sáng tác, thuê ngoài thiết kế logo, giao diện website hoặc viết phần mềm, loại bỏ hoàn toàn các nguy cơ tranh chấp nội bộ về sau.
- Thứ hai, Đăng ký quyền tác giả chuyên nghiệp: Thay mặt khách hàng soạn thảo hồ sơ, phân loại tác phẩm chuẩn xác và làm việc trực tiếp với Cục để nhận Giấy chứng nhận quyền tác giả, quyền liên quan.
- Thứ 3, Xử lý vi phạm: Tiến hành thu thập chứng cứ hợp pháp, gửi thư cảnh báo pháp lý đến bên vi phạm, phối hợp với các cơ quan Thanh tra Bộ, Cục điện tử để gỡ bỏ nội dung lậu, hoặc đại diện tranh tụng tại Tòa án đòi bồi thường thiệt hại tối đa cho khách hàng.
>> Xem tham khảo bài viết: Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Bảo Vệ SHTT Mới Nhất
3. Một số lưu ý trong việc hoàn thiện pháp luật về quyền tác giả
Trong tiến trình hoàn thiện và áp dụng luật pháp về quyền tác giả mới nhất, doanh nghiệp và các cá nhân cần lưu ý 03 điểm sau:
- Nhanh chóng thu thập chứng cứ và lập vi bằng đảm bảo tính pháp lý;
- Xác định rõ phạm vi bảo hộ (Nội địa hay Quốc tế) để chuẩn bị hồ sơ chính xác;
- Xem xét và thông qua việc áp dụng các mức phạt tăng nặng cho hành vi vi phạm quyền tác giả.
4. Câu hỏi thường gặp:
4.1. Sử dụng AI viết truyện có đăng kí bản quyền được không?
Không. Theo quy định pháp luật hiện hành, quyền tác giả chỉ được bảo hộ cho các tác phẩm do con người trực tiếp sáng tạo bằng lao động trí tuệ của mình. Vì vậy, nếu cuốn truyện hoàn toàn do trí tuệ nhân tạo (AI) tự động viết ra dựa trên các câu lệnh sơ sài, tác phẩm đó sẽ không đáp ứng điều kiện bảo hộ.
4.2. Tại sao việc đăng ký quyền tác giả là cần thiết khi luật quy định quyền này tự động phát sinh?
Quyền tác giả tự động phát sinh kể từ khi tác phẩm được sáng tạo và thể hiện dưới một hình thức vật chất nhất định (không bắt buộc phải đăng ký mới có quyền). Tuy nhiên, Giấy chứng nhận đăng ký là bằng chứng quan trọng nhất khi tranh chấp. Có giấy chứng nhận, bạn được mặc định là chủ sở hữu hợp pháp, không phải chứng minh nguồn gốc và thời điểm sáng tạo.
Ngược lại, khi đã được Cục Bản quyền tác giả cấp Giấy chứng nhận, bạn mặc nhiên được coi là chủ sở hữu hợp pháp và không có nghĩa vụ phải chứng minh quyền tác giả khi có tranh chấp, trừ khi có chứng cứ ngược lại.
4.3. Trách nhiệm của các nhà phân phối hoặc sàn thương mại điện tử khi có người bán sách lậu, phần mềm lậu là gì?
Khi nhận được thông báo vi phạm kèm theo chứng cứ hợp pháp từ phía chủ sở hữu quyền tác giả, các sàn TMĐT và nhà phân phối có trách nhiệm liên hệ tệp khách hàng của mình phải gỡ bỏ hoặc ngăn chặn truy cập vào sản phẩm lậu đó trong một khoảng thời gian quy định.
Nếu sàn TMĐT cố tình không xử lý kịp thời sau khi đã nhận thông báo, họ sẽ phải chịu trách nhiệm liên đới bồi thường thiệt hại cùng với người trực tiếp vi phạm.
Hãy liên hệ ngay với Luật Ánh Ngọc để được tư vấn và thiết lập giải pháp bảo vệ quyền tác giả một cách an toàn và tối ưu nhất!