Điều kiện, quy trình thành lập doanh nghiệp nhỏ

Doanh nghiệp nhỏ là gì?

Doanh nghiệp nhỏ là những tổ chức kinh doanh có quy mô khiêm tốn, đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế, đặc biệt tại Việt Nam, nơi các doanh nghiệp này chiếm phần lớn tổng số doanh nghiệp hoạt động.

Theo Điều 5 Nghị định 80/2021/NĐ-CP, doanh nghiệp nhỏ là một trong ba nhóm thuộc hệ thống phân loại doanh nghiệp nhỏ và vừa (gồm siêu nhỏ, nhỏ và vừa). Việc xác định doanh nghiệp nhỏ dựa trên hai tiêu chí chính: số lao động tham gia bảo hiểm xã hội (BHXH) và tổng doanh thu hoặc tổng nguồn vốn.

Các tiêu chí xác định doanh nghiệp nhỏ

Các tiêu chí để xác định doanh nghiệp nhỏ được phân loại theo từng lĩnh vực cụ thể, bao gồm: nông nghiệp, lâm nghiệp, nuôi trồng và chế biến thủy sản, sản xuất công nghiệp và xây dựng, hoạt động thương mại và các dịch vụ liên quan, được thể hiện cụ thể trong bảng dưới đây:

Tiêu chí	Nông - lâm nghiệp, thuỷ - hải sản	Công nghiệp và xây dựng	Thương mại và dịch vụ
Số lao động tham gia BHXH	Dưới 100 người	Dưới 100 người	Dưới 50 người
Tổng doanh thu của năm	Dưới 50 tỷ đồng	Dưới 50 tỷ đồng	Dưới 100 tỷ đồng
Tổng nguồn vốn của năm	Dưới 20 tỷ đồng	Dưới 20 tỷ đồng	Dưới 50 tỷ đồng

Doanh nghiệp chỉ được xếp vào nhóm “doanh nghiệp nhỏ” khi đồng thời thỏa mãn cả tiêu chí về tài chính và số lượng lao động trong phạm vi ngành nghề cụ thể mà doanh nghiệp đang hoạt động.

Các điều kiện thành lập doanh nghiệp nhỏ

Trên thực tế điều kiện để thành lập doanh nghiệp nhỏ cũng giống như điều kiện thành lập công ty, cụ thể như sau:

Điều kiện về người đại diện

Một trong những điều kiện quan trọng để thành lập và vận hành doanh nghiệp nhỏ tại Việt Nam là yêu cầu về người đại diện pháp luật của doanh nghiệp. Theo quy định tại Điều 12 Luật Doanh nghiệp 2020, người đại diện pháp luật của doanh nghiệp phải đáp ứng các tiêu chí cụ thể sau:

• Phải là cá nhân, từ đủ 18 tuổi trở lên, có đầy đủ năng lực hành vi dân sự.
• Không thuộc đối tượng bị cấm quản lý và thành lập doanh nghiệp.
• Không nhất thiết phải là người góp vốn trong công ty.
• Có thể là người Việt Nam hoặc người nước ngoài.
• Số lượng, chức danh quản lý và quyền, nghĩa vụ của người đại diện theo pháp luật sẽ được quy định cụ thể trong điều lệ công ty.
• Có thể đảm nhiệm các chức danh như Giám đốc, Tổng Giám đốc, Chủ tịch công ty hay Chủ tịch HĐQT, tùy theo loại hình doanh nghiệp.
• Nếu thuê người đại diện, doanh nghiệp phải có thêm hợp đồng lao động và quyết định bổ nhiệm.

Điều kiện về lĩnh vực kinh doanh

Khi thành lập doanh nghiệp nhỏ, chủ doanh nghiệp cần xác định rõ lĩnh vực hoạt động kinh doanh của mình. Điều này được quy định cụ thể trong Luật Doanh nghiệp 2020.

Cụ thể, doanh nghiệp nhỏ và vừa được phép kinh doanh tất cả các ngành, nghề mà pháp luật không cấm. Khi đăng ký kinh doanh, doanh nghiệp cần đăng ký theo mã ngành cấp 4 của hệ thống ngành kinh tế. Nếu muốn kinh doanh chi tiết hơn, doanh nghiệp có thể thêm mã ngành cấp 5 tương ứng.

Ví dụ, nếu doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực dịch vụ lưu trú, khi đăng ký kinh doanh có thể lựa chọn ngành cấp 4 là “Dịch vụ lưu trú ngắn ngày” (mã 5510), sau đó bổ sung ngành cấp 5 là “Khách sạn” (mã 55101) để thể hiện rõ loại hình kinh doanh cụ thể.

Doanh nghiệp chỉ được phép kinh doanh và xuất hóa đơn đối với những ngành, nghề đã đăng ký trong Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh. Nếu muốn kinh doanh thêm lĩnh vực khác, doanh nghiệp buộc phải làm thủ tục đăng ký bổ sung.

Trường hợp doanh nghiệp hoạt động trong nhiều lĩnh vực, việc xác định doanh nghiệp nhỏ và vừa sẽ dựa vào lĩnh vực có doanh thu cao nhất hoặc sử dụng nhiều lao động nhất.

Điều kiện về loại hình công ty

Khi bạn quyết định thành lập doanh nghiệp với quy mô nhỏ, việc chọn loại hình doanh nghiệp phù hợp là rất quan trọng để đăng ký kinh doanh. Mỗi loại hình doanh nghiệp có những đặc điểm riêng, phù hợp với điều kiện vốn và số lượng thành viên của doanh nghiệp.

Doanh nghiệp nhỏ có thể được thành lập dưới các hình thức pháp lý phổ biến như: Công ty TNHH (một thành viên hoặc hai thành viên trở lên), Công ty Cổ phần và Doanh nghiệp tư nhân.

Luật Ánh Ngọc đề xuất cho bạn có thể lựa chọn loại hình công ty TNHH 1 thành viên hoặc TNHH 2 thành viên trở lên cho phù hợp với doanh nghiệp của bạn.

Điều kiện về tên doanh nghiệp

• Tên bằng tiếng Việt phải bao gồm 2 thành tố: Loại hình doanh nghiệp + Tên riêng, có thể phát âm được, có thể đi kèm với chữ số và ký hiệu.
• Không trùng/nhầm lẫn với tên các doanh nghiệp đã đăng ký trước đó trên phạm vi toàn quốc.
• Không vi phạm văn hóa, đạo đức, thuần phong mỹ tục Việt Nam.
• Không sử dụng tên của các tổ chức, chính trị -  xã hội để đặt tên công ty nếu chưa được sự chấp thuận của các cơ quan này.
• Tên doanh nghiệp nhỏ có thể sử dụng tiếng nước ngoài hoặc viết tắt.

Điều kiện về trụ sở doanh nghiệp

Khi chọn địa chỉ đặt công ty, doanh nghiệp nhỏ cần tuân thủ điều kiện về địa chỉ đặt trụ sở theo đúng quy định, cụ thể như:

• Địa chỉ trụ sở phải nằm ở Việt Nam, được xác định rõ ràng: Số nhà, ngách, hẻm, ngõ phố, phố, đường hoặc thôn, xóm, ấp, xã, phường, thị trấn, huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh, tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương.
• Không sử dụng địa chỉ giả hoặc khu chung cư, nhà tập thể làm trụ sở chính công ty.
• Doanh nghiệp nhỏ có thể sử dụng địa chỉ nhà riêng hoặc thuê văn phòng làm địa chỉ doanh nghiệp.

Điều kiện về vốn điều lệ

Khi thành lập doanh nghiệp nhỏ, Cơ quan đăng ký kinh doanh sẽ không yêu cầu về mức vốn tối thiểu và cũng không cần chứng minh vốn điều lệ. Tuy nhiên, nếu doanh nghiệp nhỏ của bạn hoạt động trong lĩnh vực có yêu cầu về vốn pháp định, khi đó bạn cần chứng minh vốn điều lệ.

Bạn nên đặt một số vốn phù hợp để đảm bảo hoạt động kinh doanh và phù hợp với khả năng tài chính và quy mô hoạt động của công ty, không nên đăng ký mức vốn điều lệ quá thấp hoặc quá cao so với khả năng tài chính hiện có.

>>> XEM THÊM: Nên thành lập doanh nghiệp mới hay không?

Quy trình thành lập doanh nghiệp nhỏ

Hồ sơ đăng ký thành lập doanh nghiệp nhỏ

 Hồ sơ, giấy tờ pháp lý cần chuẩn bị để đăng ký thành lập doanh nghiệp nhỏ bao gồm:

• Giấy đề nghị đăng ký thành lập doanh nghiệp được quy định tại Thông tư 68/2025/TT-BTC;
• Điều lệ công ty (quy định các vấn đề liên quan đến hoạt động của công ty, quyền và nghĩa vụ của các thành viên);
• Danh sách thành viên đối với công ty TNHH (áp dụng với Công ty TNHH hai thành viên trở lên), cổ đông sáng lập đối với công ty cổ phần
• Bản sao hợp lệ các giấy tờ sau đây: thẻ căn cước công dân, giấy chứng minh nhân dân, hộ chiếu hoặc chứng thực cá nhân hợp pháp khác của các thành viên hoặc cổ đông sáng lập, của người đại diện theo pháp luật của tổ chức;
• Quyết định thành lập công ty, giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp hoặc các tài liệu tương đương khác của tổ chức;

Các bước thành lập doanh nghiệp nhỏ

Bước 1. Chuẩn bị hồ sơ thành lập doanh nghiệp nhỏ (Đã được nêu tại phần Hồ sơ đăng ký thành lập doanh nghiệp nhỏ)

Bước 2: Nộp hồ sơ

Doanh nghiệp nhỏ gửi hồ sơ đăng ký lên Cơ quan Đăng ký Kinh doanh tại địa chỉ trụ sở công ty. 

Sau đó, doanh nghiệp nhỏ sẽ nhận giấy phép thành lập doanh nghiệp nhỏ trong khoảng thời gian từ 3 đến 5 ngày. 

Cơ quan đăng ký kinh doanh có trách nhiệm xem xét tính hợp lệ của hồ sơ đăng ký doanh nghiệp và cấp đăng ký doanh nghiệp nhỏ; trường hợp hồ sơ chưa hợp lệ, Cơ quan đăng ký kinh doanh phải thông báo bằng văn bản nội dung cần sửa đổi, bổ sung cho người thành lập doanh nghiệp nhỏ. Trường hợp từ chối đăng ký doanh nghiệp nhỏ thì phải thông báo bằng văn bản cho người thành lập doanh nghiệp nhỏ và nêu rõ lý do.

Bước 3: Nhận kết quả

Nếu hồ sơ hợp lệ, bạn sẽ nhận thông báo qua email về việc thành công trong việc đăng ký doanh nghiệp nhỏ. 

Giấy chứng nhận thành lập doanh nghiệp nhỏ sẽ được cấp trong vòng 3 ngày làm việc kể từ ngày nộp hồ sơ.

Bước 4: Khắc dấu và nộp hồ sơ thông báo sử dụng con dấu

Doanh nghiệp nhỏ có quyền tự quyết định về hình thức, số lượng và nội dung con dấu của doanh nghiệp nhỏ. Sau khi nhận thông báo về mẫu con dấu, Cơ quan đăng ký kinh doanh trao giấy biên nhận cho doanh nghiệp nhỏ, thực hiện đăng tải thông báo của doanh nghiệp nhỏ trên cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp và cấp thông báo về việc đăng tải thông tin về mẫu con dấu của doanh nghiệp nhỏ.

Bước 5: Công bố nội dung đăng ký doanh nghiệp nhỏ

Doanh nghiệp nhỏ sau khi được cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, phải thông báo công khai trên Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp theo trình tự, thủ tục trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày được công khai.

Bước 6: Đăng ký tài khoản ngân hàng

Để thực hiện các hoạt động giao dịch của doanh nghiệp nhỏ, bạn cần tiến hành đăng ký tài khoản ngân hàng cho doanh nghiệp. Khi thực hiện mở tài khoản ngân hàng, cần mang theo con dấu và giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp và CCCD/Hộ chiếu của chủ sở hữu để tiến hành đăng ký. Sau khi đã mở tài khoản, bạn cần hoàn thành thủ tục thông báo số tài khoản này lên Sở Kế hoạch và đầu tư.

Bước 7: Mua chữ ký số và hóa đơn điện tử

Trong quy trình và cách thành lập doanh nghiệp nhỏ, việc mua chữ ký số và hoá đơn điện tử là hai bước quan trọng không thể thiếu để doanh nghiệp bắt đầu hoạt động kinh doanh.

• Chữ ký số là một loại chữ ký điện tử được sử dụng để xác thực tính xác thực của các văn bản, tài liệu điện tử. Chữ ký số được sử dụng trong các giao dịch điện tử, như ký kết hợp đồng, gửi hóa đơn,…
• Hóa đơn điện tử là hóa đơn được phát hành dưới dạng điện tử và có giá trị pháp lý như hóa đơn giấy, được sử dụng trong các giao dịch mua bán, cung cấp hàng hóa, dịch vụ.

Bước 8: Treo biển hiệu doanh nghiệp nhỏ.

Bước 9: Hoàn tất các nghĩa vụ về thuế

Các thủ tục cần làm sau khi thành lập doanh nghiệp nhỏ

Sau khi hoàn thành các bước thành lập doanh nghiệp nhỏ, bạn cần  làm các thủ tục quan trọng để doanh nghiệp có thể hoạt động một cách hợp pháp và hiệu quả. Dưới đây là các thủ tục sau khi lập doanh nghiệp quan trọng cần lưu ý:

• Mở tài khoản ngân hàng
• Đăng ký thuế và mã số thuế
• Đăng ký sử dụng chữ ký số và nộp thuế điện tử
• Treo biển hiệu công ty theo quy định của pháp luật.
• Góp vốn vào doanh nghiệp

Dịch vụ đăng ký thành lập doanh nghiệp nhỏ trọn gói _ Luật Ánh Ngọc

Luật Ánh Ngọc là đơn vị quy tụ đội ngũ Luật sư, chuyên viên Luật với chuyên môn, kinh nghiệm phong phú, nắm rõ các vấn đề về thủ tục, hồ sơ, trình tự thành lập công ty. Luật Ánh Ngọc có khả năng tư vấn một cách chi tiết và đầy đủ mọi vấn đề khi mở công ty cho bạn. 

Luật Ánh Ngọc tư vấn tới khách hàng các hoạt động mà Luật Ánh Ngọc thay mặt khách hàng thực hiện các thủ tục như:

• Thực hiện hồ sơ theo yêu cầu của pháp luật
• Liên hệ với các cơ quan nhà nước giải quyết các thủ tục
• Thay mặt khách hàng theo dõi tính hợp lệ của hồ sơ, sửa đổi bổ sung khi có yêu cầu của cơ quan đăng ký kinh doanh
• Thay mặt khách hàng nhận giấy chứng nhận đăng ký tại Sở Tài chính
• Thay mặt khách hàng khắc dấu công ty và xin cấp giấy chứng nhận mẫu dấu tại Công an
• Thay mặt khách hàng nộp thuế môn bài tại chi cục thuế nơi công ty đặt trụ sở chính

Luật Ánh Ngọc cam kết với khách hàng:

• Giữ bí mật thông tin cho khách hàng
• Thực hiện đúng thời gian theo thủ tục hành chính
• Cung cấp các hồ sơ và các dịch vụ tư vấn miễn phí
• Cung cấp 1 số văn bản quy phạm pháp luật có liên quan.

Nếu bạn còn thắc mắc hoặc cần giải quyết trong trường hợp cụ thể, hãy liên hệ ngay với chúng tôi - Luật Ánh Ngọc qua số Hotline: 0878548558 hoặc Email: để được giải đáp và hỗ trợ bạn nhanh chóng với chi phí hợp lý.

Các câu hỏi liên quan đến thành lập doanh nghiệp nhỏ

Chi phí thành lập doanh nghiệp nhỏ hết bao nhiêu?

Chi phí thành lập doanh nghiệp nhỏ nhìn chung không cao, dao động 2 triệu - 4 triệu đồng, chủ yếu gồm lệ phí đăng ký doanh nghiệp, khắc dấu và một số chi phí phục vụ hoạt động ban đầu như chữ ký số, hóa đơn điện tử (nếu sử dụng). Đặc biệt, doanh nghiệp mới được miễn lệ phí môn bài trong năm đầu, giúp giảm đáng kể chi phí khởi sự. 

Doanh nghiệp nhỏ mới thành lập sẽ được hỗ trợ những gì?

Doanh nghiệp nhỏ mới thành lập có thể được hưởng các chính sách hỗ trợ, bao gồm:

• Hỗ trợ tư vấn pháp lý, thuế, kế toán theo chương trình hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ;
• Hỗ trợ tiếp cận vốn, bảo lãnh tín dụng thông qua các quỹ hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ;
• Hỗ trợ đào tạo, nâng cao năng lực quản lý, chuyển đổi số;
• Hỗ trợ mặt bằng sản xuất, thông tin thị trường, tùy từng địa phương và chương trình cụ thể.

Việc hưởng hỗ trợ cụ thể phụ thuộc vào điều kiện, hồ sơ và chính sách đang áp dụng tại thời điểm đăng ký.

Có được miễn lệ phí môn bài khi chuyển hộ kinh doanh thành doanh nghiệp nhỏ và vừa không?

Có, theo Điều 18 của Nghị định số 39/2018/NĐ-CP, doanh nghiệp nhỏ và vừa chuyển đổi từ hộ kinh doanh sẽ được miễn lệ phí môn bài trong thời hạn 03 năm kể từ ngày được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu. Điều kiện là doanh nghiệp chuyển đổi trực tiếp từ hộ kinh doanh, không phải thành lập mới hoàn toàn.

Khép lại quy trình thủ tục, Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp mới chỉ là điểm khởi đầu cho hành trình kinh doanh đầy thử thách phía trước. Việc nắm vững cách thành lập doanh nghiệp nhỏ không đơn thuần là hoàn thành một thủ tục hành chính, mà là cách bạn thiết lập sự bảo hộ pháp lý cao nhất cho tài sản và tâm huyết của chính mình.

Trong bối cảnh các quy định về kinh doanh liên tục được cập nhật theo hướng số hóa và siết chặt hậu kiểm như năm 2026, sự cẩn trọng chưa bao giờ là thừa. Nếu bạn vẫn còn những băn khoăn về vốn điều lệ, mã ngành có điều kiện hay các thủ tục thuế sau thành lập, đừng ngần ngại kết nối với Luật Ánh Ngọc. Chúng tôi ở đây để đảm bảo rằng, mọi bước đi khởi nghiệp của bạn đều vững chắc trên nền tảng pháp luật bền vững.