1. Các hình thức bảo vệ quyền SHTT cho doanh nghiệp Việt Nam ở nước ngoài
Tùy thuộc vào loại tài sản trí tuệ và chiến lược kinh doanh, doanh nghiệp có thể áp dụng một trong ba hình thức bảo vệ quyền SHTT cho doanh nghiệp Việt Nam ở nước ngoài như sau:
1.1. Bảo vệ theo đường quốc gia
Bảo vệ theo đường quốc gia là việc doanh nghiệp nộp đơn đăng ký trực tiếp tại cơ quan sở hữu trí tuệ của từng quốc gia mà mình muốn được bảo hộ. Sau khi được cấp văn bằng, quyền SHTT chỉ được bảo hộ trong phạm vi lãnh thổ của quốc gia đó.
Hình thức này phù hợp với những doanh nghiệp chỉ kinh doanh hoặc xuất khẩu sang một số ít quốc gia hoặc chỉ muốn bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ tại những quốc gia chỉ định.
1.2. Bảo vệ theo đường khu vực
Bảo vệ theo đường khu vực là việc doanh nghiệp nộp một đơn đăng ký thông qua một hệ thống bảo hộ chung của nhiều quốc gia trong cùng một khu vực. Nếu được chấp nhận, quyền SHTT sẽ có hiệu lực tại các quốc gia thành viên theo quy định của hệ thống đó.
Một số hệ thống bảo hộ quyền SHTT theo đường khu vực tiêu biểu có thể kể đến là cơ quan sáng chế châu Âu, Tổ chức Sở hữu trí tuệ châu Phi (OAPI),...
1.3. Bảo vệ theo đường quốc tế
Đây là hình thức doanh nghiệp sử dụng các điều ước quốc tế để nộp một đơn đăng ký và chỉ định nhiều quốc gia hoặc vùng lãnh thổ mong muốn được bảo hộ.
Một số hệ thống quốc tế phổ biến bao gồm: Hệ thống Madrid (đối với nhãn hiệu), Thỏa ước La Haye (đối với kiểu dáng công nghiệp),...
Trên thực tế, chủ sở hữu quyền sở hữu trí tuệ có thể lựa chọn sử dụng một hoặc cả ba hình thức trên để việc bảo vệ quyền SHTT cho doanh nghiệp Việt Nam ở nước ngoài đạt được hiệu quả cao nhất.
>>>> Xem thêm: Lạm Dụng Quyền Sở Hữu Trí Tuệ Trong Cạnh Tranh Mới Nhất Và Cách Xử Lý
2. Quy trình 4 bước bảo vệ quyền SHTT cho doanh nghiệp Việt Nam ở nước ngoài
Để bảo vệ quyền SHTT cho doanh nghiệp Việt Nam ở nước ngoài, dù lựa chọn hình thức nào, quý bạn đọc cũng phải thực hiện 05 bước sau:
Bước 1: Xác định tài sản trí tuệ cần bảo hộ
Tại bước này, chủ thể quyền thực hiện việc rà soát và phân loại các tài sản trí tuệ đang sở hữu thành 03 đối tượng: quyền tác giả và quyền liên quan, quyền sở hữu công nghiệp (như nhãn hiệu, sáng chế,...) và quyền đối với giống cây trồng.
Việc xác định đúng đối tượng cần bảo hộ sẽ giúp doanh nghiệp lựa chọn hình thức đăng ký phù hợp và đạt hiệu quả cao.
Ví dụ: Đối với nhãn hiệu có thể áp dụng hình thức bảo vệ theo đường quốc tế thông qua hệ thống Madrid.
Bước 2: Xác định thị trường
Doanh nghiệp cần xác định rõ những quốc gia hoặc khu vực sẽ thực hiện hoạt động kinh doanh chủ yếu. Từ đó thực hiện tìm hiểu các quy định pháp luật tại quốc gia muốn đăng ký bảo hộ và lựa chọn phương thức bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ hợp lý.
Ví dụ: Doanh nghiệp Việt Nam chủ yếu kinh doanh tại các nước Châu Phi thì có thể đăng ký bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ tại Tổ chức Sở hữu trí tuệ châu Phi (OAPI).
Bước 3: Thực hiện đăng ký bảo hộ
Trước khi nộp đơn, doanh nghiệp nên thực hiện tra cứu để đánh giá khả năng được cấp văn bằng bảo hộ cũng như tìm hiểu các quy định điều chỉnh đối tượng quyền sở hữu trí tuệ muốn đăng ký. Khi đã chuẩn bị đầy đủ, việc đăng ký bảo hộ sẽ thực hiện như sau:
- Chuẩn bị hồ sơ đăng ký theo quy định của từng hình thức đăng ký bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ.
- Nộp đơn trực tiếp tại cơ quan đăng ký bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ tại từng quốc gia hoặc thông qua hệ thống đăng ký tương ứng (như Cục Sở hữu trí tuệ hỗ trợ các doanh nghiệp Việt Nam đăng ký bảo hộ nhãn hiệu thông qua hệ thống Madrid…).
- Theo dõi quá trình thẩm định và kịp thời phản hồi nếu cơ quan có thẩm quyền yêu cầu bổ sung hoặc sửa đổi hồ sơ.
Việc chuẩn bị hồ sơ đầy đủ và chính xác ngay từ đầu sẽ góp phần rút ngắn thời gian xử lý và tăng khả năng được cấp văn bằng bảo hộ.
Gọi ngay
Bước 4: Theo dõi, duy trì và quản lý quyền SHTT
Sau khi được cấp văn bằng bảo hộ, doanh nghiệp Việt Nam cần chủ động quản lý và duy trì hiệu lực của quyền SHTT tại nước ngoài thông qua các hoạt động:
- Gia hạn văn bằng đúng thời hạn theo quy định của từng quốc gia.
- Cập nhật các thay đổi liên quan đến quy định pháp luật hoặc các hành vi có dấu hiệu xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.
Việc quản lý thường xuyên giúp doanh nghiệp duy trì hiệu lực bảo hộ và phát hiện sớm các nguy cơ xâm phạm.
Đây là 04 bước phổ biến nhất trong quy trình bảo vệ quyền SHTT cho doanh nghiệp Việt Nam ở nước ngoài. Trên thực tế, tùy thuộc vào hình thức bảo hộ và quốc gia muốn đăng ký bảo hộ mà quy trình có thể rút ngắn hoặc kéo dài hơn.
>>>> Xem thêm: Trọng tài và hòa giải tranh chấp SHTT
3. Lưu ý cần thực hiện khi bị xâm phạm quyền SHTT ở nước ngoài
Khi phát hiện quyền SHTT bị xâm phạm tại nước ngoài, doanh nghiệp cần nhanh chóng triển khai các biện pháp bảo vệ quyền của mình, cụ thể:
- Thu thập đầy đủ chứng cứ về hành vi vi phạm như hình ảnh sản phẩm vi phạm, báo cáo giám định hoặc tài liệu chuyên môn liên quan…
- Đánh giá mức độ xâm phạm và tìm hiểu các quy định liên quan: Doanh nghiệp bị xâm phạm quyền SHTT cần xác định đối tượng sở hữu trí tuệ bị xâm phạm, quy mô vi phạm, thiệt hại thực tế làm căn cứ để đòi quyền lợi sau này.
- Liên hệ luật sư hoặc đại diện SHTT tại nước sở tại: Mỗi quốc gia có quy định pháp luật khác nhau do vậy việc sử dụng dịch vụ của luật sư sẽ giúp doanh nghiệp xử lý hiệu quả và đúng quy trình pháp lý.
- Gửi thư yêu cầu chấm dứt hành vi vi phạm.
- Khởi kiện hoặc áp dụng các biện pháp pháp lý khác nếu tranh chấp không được giải quyết bằng thương lượng.
Việc xử lý kịp thời khi bị xâm phạm quyền SHTT ở nước ngoài không chỉ giúp hạn chế thiệt hại về doanh thu và uy tín mà còn góp phần duy trì giá trị thương hiệu và lợi thế cạnh tranh của doanh nghiệp trên thị trường quốc tế.
Trong môi trường kinh doanh toàn cầu, quyền sở hữu trí tuệ đã trở thành một trong những tài sản quan trọng nhất của doanh nghiệp. Việc chủ động đăng ký, quản lý và bảo vệ quyền SHTT cho doanh nghiệp Việt Nam ở nước ngoài không chỉ giúp phòng ngừa rủi ro pháp lý mà còn tạo nền tảng vững chắc cho hoạt động mở rộng thị trường quốc tế.
Trường hợp có thắc mắc liên quan tới vấn đề này, quý khách hàng có thể liên hệ với Luật Ánh Ngọc để được giải đáp.
