Trọng tài và hòa giải tranh chấp SHTT

1. Trọng tài và hòa giải tranh chấp SHTT là gì? 

Trọng tài và hòa giải là hai trong bốn phương thức giải quyết tranh chấp nói chung và giải quyết tranh chấp sở hữu trí tuệ (SHTT) nói riêng. Trong đó, có thể hiểu hai phương thức này dựa trên thực tiễn thực hiện như sau:

• Trọng tài là phương thức giải quyết tranh chấp do hội đồng trọng tài thực hiện trên cơ sở thỏa thuận của các bên. 
• Hòa giải là phương thức giải quyết tranh chấp dựa trên sự tự nguyện của các bên với sự hỗ trợ của hòa giải viên hoặc tổ chức hòa giải.

Nhìn chung, cả trọng tài và hòa giải đều là những phương thức giải quyết tranh chấp ngoài tòa án mang lại nhiều lợi ích cho các bên trong các vụ việc sở hữu trí tuệ. Tuy nhiên, mỗi phương thức đều có những đặc điểm riêng đòi hỏi các bên phải cân nhắc kỹ lưỡng trước khi lựa chọn.

Đăng ký tư vấn

2. Quy trình hòa giải tranh chấp SHTT 

Tuy hiện nay không có một văn bản chính thức nào chỉ rõ quy trình hòa giải tranh chấp SHTT nhưng theo thực tiễn thực hiện và tham khảo các quy định tại Bộ Luật Tố tụng dân sự năm 2015, có thể đưa ra các bước thực hiện hòa giải như sau:

Bước 1: Thỏa thuận hòa giải

Các bên thống nhất lựa chọn hòa giải để giải quyết tranh chấp. Thỏa thuận này có thể được xác lập trước hoặc sau khi tranh chấp phát sinh.

Bước 2: Lựa chọn hòa giải viên

Các bên lựa chọn hòa giải viên hoặc tổ chức hòa giải phù hợp. Đối với tranh chấp SHTT, nên ưu tiên hòa giải viên có kiến thức chuyên môn về sở hữu trí tuệ hoặc các tổ chức hòa giải nổi tiếng trong lĩnh vực này. 

Bước 3: Tiến hành hòa giải

Hòa giải viên tổ chức các buổi làm việc để các bên trình bày quan điểm, trao đổi chứng cứ và tìm kiếm phương án giải quyết phù hợp.

Bước 4: Ghi nhận kết quả hòa giải

Nếu đạt được thỏa thuận, các bên lập văn bản hòa giải thành. Trường hợp hòa giải không thành, các bên có thể chuyển sang giải quyết bằng trọng tài hoặc tòa án.

Tóm lại, kết quả hòa giải phụ thuộc nhiều vào thiện chí hợp tác và mong muốn giải quyết tranh chấp trên tinh thần tự nguyện của các bên tranh chấp. 

>>>> Xem thêm: An ninh mạng & bảo hộ quyền Sở hữu trí tuệ: Giải pháp cần lưu ý

3. Quy trình giải quyết giải tranh chấp SHTT bằng trọng tài 

Căn cứ các quy định tại Luật Trọng tài thương mại năm 2010, quy trình giải quyết giải tranh chấp SHTT bằng trọng tài gồm các bước sau:

Bước 1: Nộp đơn yêu cầu trọng tài

Bên yêu cầu nộp đơn khởi kiện và các tài liệu liên quan đến trung tâm trọng tài hoặc gửi cho bị đơn tùy theo thỏa thuận của các bên (khoản 1 Điều 30 Luật Trọng tài thương mại năm 2010). 

Trường hợp tranh chấp được giải quyết tại Trung tâm trọng tài, nếu các bên không có thỏa thuận khác, thì thời điểm bắt đầu tố tụng trọng tài được tính từ khi Trung tâm trọng tài nhận được đơn khởi kiện của nguyên đơn. 

Trường hợp tranh chấp được giải quyết bằng Trọng tài vụ việc, nếu các bên không có thỏa thuận khác, thì thời điểm bắt đầu tố tụng trọng tài được tính từ khi bị đơn nhận được đơn khởi kiện của nguyên đơn. 

Bước 2: Gửi bản tự bảo vệ

Đối với vụ tranh chấp được giải quyết tại Trung tâm trọng tài, trong thời hạn 30 ngày, kể từ ngày nhận được đơn khởi kiện và các tài liệu kèm theo, bị đơn phải gửi cho Trung tâm trọng tài bản tự bảo vệ. 

Đối với vụ tranh chấp được giải quyết bằng Trọng tài vụ việc, trong thời hạn 30 ngày, kể từ ngày nhận được đơn khởi kiện của nguyên đơn và các tài liệu kèm theo, bị đơn phải gửi cho nguyên đơn và Trọng tài viên bản tự bảo vệ, tên và địa chỉ của người mà mình chọn làm Trọng tài viên.

Bước 3: Thành lập Hội đồng trọng tài

Trong thời hạn 30 ngày, kể từ ngày nhận được đơn khởi kiện và yêu cầu chọn Trọng tài viên do Trung tâm trọng tài gửi đến, bị đơn phải chọn Trọng tài viên cho mình và báo cho Trung tâm trọng tài biết hoặc đề nghị Chủ tịch Trung tâm trọng tài chỉ định Trọng tài viên.

Nếu bị đơn không chọn Trọng tài viên hoặc không đề nghị Chủ tịch Trung tâm trọng tài chỉ định Trọng tài viên, thì trong thời hạn 07 ngày, kể từ ngày hết thời hạn quy định tại khoản này, Chủ tịch Trung tâm trọng tài chỉ định Trọng tài viên cho bị đơn 

Bước 4: Phiên họp giải quyết tranh chấp

Tại bước này, trọng tài sẽ tiến hành xem xét hồ sơ, nghe ý kiến các bên và đánh giá toàn bộ chứng cứ của vụ việc. Sau khi kết thúc phiên họp, dựa trên chứng cứ mà các bên cung cấp, trọng tài ra phán quyết cuối cùng. 

Phán quyết này có giá trị chung thẩm, các bên không được phép kháng cáo. 

>>>> Xem thêm: Giải quyết tranh chấp sở hữu trí tuệ tại Toà án nhân dân

4. So sánh trọng tài và hòa giải tranh chấp SHTT 

Trọng tài và hòa giải đều là các phương thức giải quyết tranh chấp SHTT ngoài tòa án được pháp luật Việt Nam công nhận. Tuy nhiên, mỗi phương thức có đặc điểm riêng nên việc hiểu rõ sự khác biệt giữa 02 phương này sẽ giúp quý bạn đọc lựa chọn phương án phù hợp với từng vụ việc cụ thể.  

Đây chỉ là những tiêu chí thể hiện rõ nhất sự khác biệt giữa phương thức hòa giải và trọng tài trong giải quyết tranh chấp SHTT. Việc lựa chọn phương thức nào hoàn toàn phụ thuộc vào nhu cầu cũng như tình huống thực tế của các bên. 

Như vậy, qua những phân tích trên đây, Luật Ánh Ngọc đã giúp bạn đọc nắm rõ các thông tin cơ bản về trọng tài và hòa giải tranh chấp SHTT. Trường hợp có thắc mắc liên quan tới vấn đề này, quý khách hàng có thể liên hệ với Luật Ánh Ngọc để được giải đáp.