Deepfake (AI trí tuệ nhân tạo) là gì?
Deepfake là công nghệ thuộc lĩnh vực Trí tuệ nhân tạo (AI) sử dụng các thuật toán học sâu để tạo ra nội dung giả mạo có độ chân thực cao, bao gồm cả hình ảnh, video, và âm thanh. Thuật ngữ “Deepfake” là sự kết hợp giữa “deep learning” (học sâu) và “fake” (giả mạo), cho thấy công nghệ này hoạt động bằng cách học từ dữ liệu gốc và tạo nội dung giả dựa trên những đặc điểm nhận diện chính của đối tượng.
Deepfake có bị xử phạt theo luật mới 2026 không?
Có. Hành vi tạo ra hình ảnh, video giả bằng AI (deepfake); phát tán, lan truyền nội dung giả mạo đều có thể bị xử lý vi phạm hành chính với chế tài nghiêm khắc, tùy tính chất và mức độ vi phạm.
Mức phạt cụ thể có thể áp dụng theo các nhóm hành vi liên quan trong dự thảo Nghị định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân, trong đó có thể lên đến 50 - 70 triệu đồng hoặc cao hơn (đối với hành vi nghiêm trọng, kèm xâm phạm dữ liệu cá nhân) theo hệ thống khung xử phạt mới.
Những rủi ro pháp lý khi sử dụng Deepfake (AI trí tuệ nhân tạo)
Những rủi ro pháp lý khi sử dụng Deepfake (AI trí tuệ nhân tạo)
Mặc dù công nghệ Deepfake có thể được sử dụng cho mục đích sáng tạo nội dung, giải trí hoặc quảng cáo, việc sử dụng không đúng cách có thể dẫn đến nhiều rủi ro pháp lý đối với cá nhân và doanh nghiệp.
- Xâm phạm quyền về hình ảnh, danh dự và nhân phẩm của cá nhân
- Vi phạm quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân
- Lan truyền thông tin sai sự thật trên không gian mạng
- Nguy cơ bị xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự
- Ảnh hưởng đến uy tín và hoạt động của doanh nghiệp
Doanh nghiệp và cá nhân cần lưu ý gì khi sử dụng AI?
Mặc dù AI mang lại nhiều lợi ích trong hoạt động kinh doanh, sáng tạo nội dung và xử lý công việc, việc sử dụng công nghệ này cũng tiềm ẩn không ít rủi ro pháp lý. Để hạn chế nguy cơ vi phạm quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân, an ninh mạng hoặc xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của người khác, doanh nghiệp và cá nhân cần lưu ý một số vấn đề sau:
- Hạn chế chia sẻ công khai hình ảnh, video và thông tin cá nhân
- Thận trọng khi tiếp nhận các nội dung được tạo bằng AI
- Chủ động xác minh tính xác thực của thông tin
- Kịp thời thông báo cho cơ quan có thẩm quyền khi phát hiện hành vi giả mạo
- Tăng cường bảo mật tài khoản và dữ liệu cá nhân
Một số câu hỏi thường gặp
Tạo video Deepfake để giải trí có vi phạm pháp luật không?
Không phải mọi trường hợp tạo video Deepfake đều vi phạm pháp luật. Tuy nhiên, nếu việc sử dụng Deepfake làm ảnh hưởng đến danh dự, nhân phẩm, uy tín, quyền về hình ảnh của người khác hoặc gây nhầm lẫn cho người xem thì người thực hiện có thể phải chịu trách nhiệm pháp lý theo quy định hiện hành.
Giả giọng nói người khác bằng AI có bị xử phạt không?
Việc sử dụng AI để giả giọng nói của người khác có thể bị xử phạt nếu được thực hiện nhằm mục đích lừa đảo, giả mạo danh tính, phát tán thông tin sai sự thật hoặc xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức. Tùy tính chất và mức độ vi phạm, người thực hiện có thể bị xử phạt vi phạm hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định pháp luật.
Người bị Deepfake có quyền yêu cầu gỡ bỏ nội dung không?
Có. Khi hình ảnh, video hoặc giọng nói bị sử dụng trái phép để tạo nội dung Deepfake, cá nhân bị ảnh hưởng có quyền yêu cầu cá nhân, tổ chức đăng tải gỡ bỏ nội dung vi phạm, chấm dứt hành vi xâm phạm và bồi thường thiệt hại nếu có. Trường hợp cần thiết, người bị xâm phạm cũng có thể yêu cầu cơ quan có thẩm quyền can thiệp để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình.
Từ năm 2026, các hành vi sử dụng công nghệ Deepfake để giả mạo hình ảnh, giọng nói, video nhằm xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân hoặc phục vụ mục đích trái pháp luật có thể bị xử phạt hành chính, thậm chí bị truy cứu trách nhiệm hình sự tùy theo tính chất và mức độ vi phạm. Vì vậy, khi ứng dụng công nghệ AI, mỗi cá nhân, tổ chức cần tìm hiểu kỹ quy định về Deepfake tại Việt Nam để tránh những rủi ro pháp lý không đáng có. Nếu cần tư vấn hoặc hỗ trợ giải quyết các vấn đề pháp lý liên quan đến Deepfake và trí tuệ nhân tạo, vui lòng liên hệ Công ty Luật Ánh Ngọc để được hỗ trợ kịp thời.
