Kiểm soát dư lượng thuốc BVTV trong nông sản

1. Hiểu thế nào là kiểm soát dư lượng thuốc BVTV trong nông sản?

Theo khoản 2 Điều 2 Thông tư số 50/2016/TT-BYT thì “tồn dư thuốc bảo vệ thực vật (Pesticide Residue) là các chất tồn dư trong thực phẩm do sử dụng một loại thuốc bảo vệ thực vật”. 

Tham khảo tinh thần điều luật trên, có thể đưa ra cách hiểu cơ bản về kiểm soát dư lượng thuốc bảo vệ thực vật (BVTV) trong nông sản là việc áp dụng đồng bộ các biện pháp kỹ thuật, quản lý và kiểm nghiệm nhằm đảm bảo lượng hoạt chất thuốc BVTV còn tồn dư trên nông sản không vượt quá giới hạn dư lượng tối đa. 

Hiện nay việc kiểm soát dư lượng thuốc BVTV trong nông sản ngày càng được quan tâm bởi nó mang lại nhiều lợi ích thiết thực như:

• Bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng, hạn chế nguy cơ ngộ độc hoặc tích lũy hóa chất trong cơ thể.
• Đáp ứng các quy định về an toàn thực phẩm của Việt Nam và các thị trường nhập khẩu.
• Nâng cao chất lượng, uy tín và giá trị thương hiệu của nông sản Việt Nam.
• Hướng tới nền nông nghiệp an toàn, bền vững và thân thiện với môi trường.

Như vậy, việc kiểm soát hiệu quả dư lượng thuốc BVTV không chỉ là yêu cầu với người sản xuất mà còn là đòi hỏi với cơ quan chức năng quản lý lĩnh vực này. 

2. Quy định mới nhất về kiểm soát dư lượng thuốc BVTV trong nông sản

Hiện nay, việc quy định về kiểm soát dư lượng thuốc BVTV trong nông sản được thể hiện qua 02 khía cạnh chủ yếu: quy định về giới hạn tối đa dư lượng thuốc BVTV và danh mục các loại thuốc BVTV được sử dụng với nông sản. 

2.1. Giới hạn tối đa dư lượng thuốc BVTV trong nông sản 

Theo Thông tư 50/2016/TT-BYT, pháp luật Việt Nam đã đưa ra 205 loại thuốc BVTV với mức giới hạn tối đa dương lượng thuốc đối với từng loại nông sản khác nhau.  

Một số ví dụ có thể kể đến như: 

• Đối với Amitrole thì dư lượng thuốc tối đa mà pháp luật cho phép tồn tại trong các loại nho là 0,05 MRL (mg/kg).
• Đối với Azoxystrobin thì dư lượng thuốc tối đa mà pháp luật cho phép tồn tại trong các loại rau họ bắp cải, cải bắp, cải bông là 5 MRL (mg/kg).
• Đối với Benalaxyl thì dư lượng thuốc tối đa mà pháp luật cho phép tồn tại trong cà chua là 0,02 MRL (mg/kg). 

Việc đặt ra giới hạn tối đa dư lượng thuốc BVTV là cơ sở pháp lý vững chắc để kiểm soát dư lượng thuốc BVTV trong nông sản. 

>>>> Xem thêm: Hồ sơ xin giấy phép an toàn thực phẩm mới nhất

2.2. Danh mục các loại thuốc BVTV được sử dụng với nông sản 

Để kiểm soát dư lượng thuốc BVTV trong nông sản, pháp luật không chỉ quy định giới hạn tối đa mà còn đặt ra danh mục các loại thuốc BVTV được phép sử dụng. 

Theo điểm a khoản 1 Điều 1 Thông tư 75/2025/TT-BNNMT, trong nông sản, người sản xuất được sử dụng những loại thuốc BVTV sau:

• Thuốc trừ sâu: 897 hoạt chất với 2196 tên thương phẩm (như Abamectin (min 90%), Abamectin 35g/l + Emamectin benzoate 1g/l,...). 
• Thuốc trừ bệnh: 838 hoạt chất với 1957 tên thương phẩm (như Allicin, Ziram (min 95%),...).  
• Thuốc trừ cỏ: 312 hoạt chất với 996 tên thương phẩm (như Acetochlor (min 93.3%), Triclopyr (min 99%),...). 
• Thuốc trừ chuột: 09 hoạt chất với 73 tên thương phẩm (như Brodifacoum (min 91%), Warfarin (min 95%),...). 
• Thuốc điều hòa sinh trưởng: 67 hoạt chất với 207 tên thương phẩm (như Abscisic acid (min 94.8%), Uniconazole (min 90%),...). 
• Chất dẫn dụ côn trùng: 08 hoạt chất với 08 tên thương phẩm (như Methyl Eugenol (min 95%), Protein thuỷ phân,...). 
• Thuốc trừ ốc: 31 hoạt chất với 162 tên thương phẩm (như Metaldehyde (min 98.5%), Saponin,...). 
• Chất hỗ trợ (chất trải): 05 hoạt chất với 06 tên thương phẩm (như Azadirachtin (min 15%), Esterified vegetable oil (min 60%),...). 

Qua phân tích trên có thể thấy, Nhà nước Việt Nam đã đặt ra nhiều quy định nhằm kiểm soát dư lượng thuốc BVTV trong nông sản, trong đó nổi bật là việc đề ra giới hạn tối đa và liệt kê các loại thuốc được sử dụng. 

3. Phương pháp giúp kiểm soát dư lượng thuốc BVTV trong nông sản hiệu quả

Để việc kiểm soát dư lượng thuốc BVTV trong nông sản hiệu quả, nhà sản xuất có thể áp dụng một số phương pháp phổ biến sau:

• Lựa chọn thuốc BVTV an toàn: Nhà sản xuất có thể lựa chọn những thuốc BVTV nằm trong danh mục được Nhà nước cho phép để hạn chế gây hại cho nông sản.
• Tuân thủ đúng giới hạn tối đa dư lượng thuốc BVTV trong nông sản: Để việc kiểm soát có hiệu quả thì một yếu tố quan trọng là kiểm soát đúng giới hạn tối đa mà pháp luật cho phép.
• Kiểm nghiệm dư lượng định kỳ: Đây là phương pháp giúp nhà sản xuất nắm bắt được dư lượng thuốc BVTV đang có trong nông sản mình gieo trồng, từ đó chủ động lên kế hoạch ứng phó.

Đây chỉ là một vài trong vô số phương pháp giúp kiểm soát dư lượng thuốc BVTV trong nông sản hiệu quả, quý bạn đọc có thể tham khảo để áp dụng phù hợp. 

>>>> Xem thêm: Điều kiện An toàn thực phẩm với thức ăn đường phố

4. Một số câu hỏi thường gặp 

Để hiểu rõ hơn về vấn đề kiểm soát dư lượng thuốc BVTV trong nông sản, Luật Ánh Ngọc đã tổng hợp những câu hỏi thường gặp và đưa ra giải đáp dưới đây. 

Dư lượng thuốc BVTV có rửa sạch được không? 

Không. Việc rửa dưới vòi nước sạch có thể giúp giảm một phần dư lượng thuốc BVTV bám trên bề mặt nông sản nhưng với những loại thuốc có tính bám dính hoặc thấm sâu vào mô thực vật sẽ rất khó loại bỏ hoàn toàn.

Có thể tự kiểm tra dư lượng thuốc BVTV tại nhà không?

Không. Dư lượng thuốc BVTV không thể nhìn và kiểm tra được bằng các biện pháp vật lý thông thường (như nhìn, nếm,...) mà đòi hỏi các phương pháp chuyên nghiệp thực hiện tại các phòng thí nghiệm. Do vậy, việc tự kiểm tra dư lượng thuốc BVTV tại nhà gần như bất khả thi. 

Kiểm soát dư lượng thuốc BVTV trong nông sản là yêu cầu quan trọng nhằm bảo đảm an toàn thực phẩm, bảo vệ sức khỏe cộng đồng và nâng cao chất lượng nông sản Việt Nam trên thị trường trong nước cũng như quốc tế. Việc tuân thủ đúng quy định về sử dụng thuốc BVTV không chỉ giúp hạn chế rủi ro vi phạm pháp luật mà còn góp phần xây dựng chuỗi sản xuất nông nghiệp bền vững.

Trường hợp có thắc mắc liên quan tới vấn đề này, quý khách hàng có thể liên hệ với Luật Ánh Ngọc để được giải đáp.