Hoàn thiện định hướng cải cách pháp luật sở hữu trí tuệ 2025-2030 là một bước ngoặt lớn nhằm loại bỏ quy trình phức tạp hưởng đến quy trình thực tế thương mại hóa với thời đại AI. Hãy cùng Luật Ánh Ngọc phân tích các cải cách qua Dự thảo Quyết định sửa đổi, bổ sung một số điều của Quyết định số 1068/QĐ-TTg nhé.
1. Bối cảnh thúc đẩy cải cách pháp luật Sở hữu trí tuệ giai đoạn 2025–2030
Cải cách pháp luật Sở hữu trí tuệ (SHTT) giai đoạn 2025–2030 là một yêu cầu tất yếu dưới tác động mạnh mẽ của việc cạnh tranh quốc gia, đẩy mạnh phát triển kinh tế, thương mại, bao gồm:
- Nhanh chóng hòa nhập con đường thương mại hóa, đáp ứng phát triển nền kinh tế số;
- Hòa nhập với sự phát triển công nghệ AI và xác định yếu tố cạnh tranh thương mại, quyền tác giả trong tác phẩm, ví dụ như:
Tác phẩm do AI tự tạo ra, ai là tác giả: Căn cứ Điều 12a Luật Sở hữu trí tuệ 2022 có quy định: “Tác giả là người trực tiếp sáng tạo tác phẩm. Trường hợp có từ hai người trở lên cùng trực tiếp sáng tạo tác phẩm với chủ ý là sự đóng góp của họ được kết hợp thành một tổng thể hoàn chỉnh thì những người đó là các đồng tác giả.” Theo đó, các tác phẩm do AI tự tạo ra không thuộc đối tượng bảo hộ.
- Chiến lược cải cách sở hữu trí tuệ đến năm 2030: Theo Quyết định 1068/QĐ-TTg, mục tiêu đến năm 2030 là đưa đất nước từ thế hội nhập thụ động sang hội nhập có chọn lọc, tự chủ chiến lược trong đối nội, đối ngoại nhằm nâng cao việc bảo hộ và thống kê hồ sơ đăng ký sở hữu trí tuệ bằng sáng chế, sáng kiến đạt mức phần trăm (%) nhất định.
>> Xem thêm bài viết: Sở Hữu Trí Tuệ Đối Với Sản Phẩm AI Tạo Ra
2. Các điểm trọng tâm trong chiến lược cải cách pháp luật SHTT 2025–2030
Chiến lược cải cách giai đoạn 2025–2030 tập trung vào 03 điểm sau:
- Thứ nhất, quản lý chặt chẽ việc chuyển đổi số và rút ngắn thời gian giải quyết hồ sơ;
Ví dụ: Áp dụng AI vào bước tra cứu nhãn hiệu, kiểu dáng và sáng chế nhằm xử lý tình trạng tồn đọng đơn kéo dài.
- Thứ hai, hoàn thiện hệ thống pháp lý cho việc thương mại hóa tài sản vô hình tạo giá trị sản phẩm;
Ví dụ: Căn cứ điểm b khoản 1 Điều 35 Luật Doanh nghiệp và Điều 115 Bộ luật Dân sự 2015 quy định về quyền tài sản thì có thể hiểu rằng doanh nghiệp được dùng giá trị của nhãn hiệu, sáng chế để làm tài sản bảo đảm nhằm thực hiện vay vốn hoặc góp vốn thành lập doanh nghiệp.
- Thứ ba, thực thi số và nâng cao trách nhiệm và xử lý nghiêm khi có hành vi vi phạm.
Ví dụ: Tích cực rà soát kỹ lưỡng hành vi đạo nhái, sao chép sản phẩm trên các nền tảng xã hội và yêu cầu tháo gỡ. Nếu không tuân thủ, chủ sở hữu có quyền khởi kiện người vi phạm và người liên quan để bồi thường thiệt hại chính đáng.
3. Tác động của cải cách SHTT 2025-2030 đối với doanh nghiệp tại Việt Nam
Việc cải cách sở hữu trí tuệ mang đến những tác động đối với doanh nghiệp tại Việt Nam bao gồm:
- Đối với các tập đoàn lớn, công ty công nghệ: Việc rút ngắn thời gian giải quyết hồ sơ sẽ tạo điều kiện cho việc cấp bằng độc quyền sáng chế giúp doanh nghiệp nhanh chóng thương mại hóa độc quyền sản phẩm, thu hồi vốn đầu tư trước khi bị đối thủ cạnh tranh nhái sản phẩm.
- Đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ: Việc doanh nghiệp vừa và nhỏ không nhận ra rủi ro nghiêm trọng trong việc không có bằng bảo hộ sẽ dễ bị các đối thủ cạnh tranh đạo nhái gây ảnh hưởng đến lợi nhuận và danh tiếng doanh nghiệp.
4. Doanh nghiệp cần chuẩn bị những gì để thích ứng với cải cách SHTT?
Doanh nghiệp cần đảm bảo thực hiện 04 bước sau:
- Bước 1: Tiến hành rà soát nhãn hiệu, logo, tên miền, kiểu dáng sản phẩm, mã nguồn (công nghệ, game, đồ họa,..) để tiến hành đăng ký bảo hộ;
- Bước 2: Làm hồ sơ đăng ký bảo hộ;
- Bước 3: Soạn thảo hợp đồng bảo mật thông tin và xác định rõ quyền hạn đối với tác giả, những người cùng hợp tác tạo ra tác phẩm;
- Bước 4: Kiểm tra kỹ lưỡng tính pháp lý của sản phẩm (không áp dụng đối với sản phẩm do 100% AI tạo ra).
5. Dịch vụ tư vấn SHTT toàn diện tại Luật Ánh Ngọc
Để giúp doanh nghiệp hiểu rõ hơn về cải cách pháp luật SHTT giai đoạn 2025–2030, Luật Ánh Ngọc cung cấp giải pháp tư vấn và thực thi sau đây:
- Tư vấn và đại diện Đăng ký Xác lập quyền bảo hộ sản phẩm tại Cục Sở hữu trí tuệ.
- Soạn thảo các hợp đồng chuyển nhượng, ký kết với điều khoản rõ ràng, đảm bảo quyền lợi cho các bên tham gia.
- Tư vấn quy trình định giá tài sản sở hữu trí tuệ (trường hợp doanh nghiệp dù tài sản sở hữu trí tuệ để góp vốn/ vay vốn).
- Đại diện ủy quyền xử lý các hành vi xâm phạm nhãn hiệu, hàng giả, sao chép bản quyền.
Hãy liên hệ ngay với Luật Ánh Ngọc để được đội ngũ Luật sư trực tiếp tư vấn và xây dựng chiến lược bảo hộ tối ưu nhất cho doanh nghiệp nhé.
Thông tin liên hệ:
Hotline: 0878548558
Email: lienhe@luatanhngoc.vn
