Những điểm mới nổi bật
Một trong những điểm thay đổi đáng chú ý nhất của Nghị định 168/2025 là phạm vi điều chỉnh được mở rộng. Không chỉ dừng lại ở thủ tục đăng ký doanh nghiệp, nghị định còn điều chỉnh các vấn đề liên quan đến hộ kinh doanh, giúp đảm bảo tính đồng bộ trong hệ thống quản lý. Các thủ tục trước đây phải thực hiện nhiều lần nay được tích hợp để nộp một lần duy nhất, ví dụ như thay đổi thông tin đăng ký, thông báo bổ sung hoặc hiệu đính hồ sơ. Cách làm này vừa tiết kiệm thời gian vừa giảm chi phí hành chính cho người dân và doanh nghiệp.
Nghị định cũng nhấn mạnh đến cơ chế tự khai và tự chịu trách nhiệm của người thành lập doanh nghiệp. Cơ quan đăng ký kinh doanh sẽ tập trung kiểm tra tính hợp lệ về mặt hình thức thay vì đi sâu vào nội dung hồ sơ. Điều này thể hiện sự tin tưởng vào ý thức tự giác và trách nhiệm của doanh nghiệp, đồng thời giúp thủ tục được xử lý nhanh chóng hơn. Tuy nhiên, đi kèm với đó là yêu cầu các doanh nghiệp phải cẩn trọng và trung thực khi kê khai để tránh rủi ro pháp lý về sau.
Một điểm mới nữa là quy định rõ hơn về hồ sơ chứng minh góp vốn hoặc chuyển nhượng vốn. Nghị định 168 liệt kê cụ thể các loại giấy tờ như hợp đồng chuyển nhượng, biên bản thỏa thuận, bản sao sổ đăng ký thành viên hoặc xác nhận thanh toán từ ngân hàng. Điều này giúp minh bạch hóa quá trình góp vốn, hạn chế tình trạng tranh chấp và gian lận trong hoạt động góp vốn, chuyển nhượng.
Đặc biệt, Nghị định 168/2025 đặt ra yêu cầu bắt buộc về đăng ký doanh nghiệp qua mạng điện tử. Người thành lập hoặc doanh nghiệp có thể dùng tài khoản định danh điện tử để hoàn tất thủ tục trực tuyến, trong khi cơ quan đăng ký kinh doanh cấp tỉnh phải nâng cao hạ tầng, sẵn sàng tiếp nhận và xử lý hồ sơ online. Đây là bước đi phù hợp với xu hướng số hóa quản lý nhà nước, đồng thời giảm tải áp lực cho cơ quan đăng ký kinh doanh khi số lượng doanh nghiệp ngày càng tăng.
Ý nghĩa và thách thức
Nghị định 168/2025 mang đến nhiều thuận lợi cho tổ chức, cá nhân khi thực hiện thủ tục đăng ký doanh nghiệp. Việc giảm bớt số lần phải chỉnh sửa, nộp lại hồ sơ, tích hợp thủ tục trong một lần nộp giúp tiết kiệm thời gian, chi phí và giảm phiền hà hành chính. Cơ chế tự khai chịu trách nhiệm cũng khuyến khích doanh nghiệp tham gia tích cực hơn vào việc hoàn thiện hồ sơ trước khi nộp.
Đối với Nhà nước, Nghị định 168/2025 giúp giảm tải cho cơ quan đăng ký kinh doanh nhờ ứng dụng mạnh mẽ công nghệ số. Hệ thống quản lý trực tuyến không chỉ tiết kiệm nguồn lực mà còn tăng tính công khai, minh bạch, hạn chế tiêu cực trong quá trình xử lý hồ sơ. Đây là bước tiến quan trọng trong tiến trình cải cách hành chính, hướng đến xây dựng chính phủ số, nền kinh tế số.
Những thách thức đặt ra khi thực thi Nghị định
Dù mang lại nhiều thuận lợi, việc triển khai Nghị định 168/2025 cũng sẽ gặp một số thách thức. Thứ nhất, không phải tất cả hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ đều quen với việc sử dụng công nghệ điện tử để đăng ký online. Sự chênh lệch về hạ tầng công nghệ thông tin giữa các địa phương cũng có thể làm giảm hiệu quả thực thi.
Thứ hai, cơ chế “tự khai, tự chịu trách nhiệm” tiềm ẩn nguy cơ doanh nghiệp kê khai thiếu trung thực. Nếu thiếu công cụ giám sát hiệu quả, cơ quan quản lý có thể gặp khó khăn trong việc phát hiện và xử lý vi phạm. Do đó, cùng với việc đơn giản hóa thủ tục, Nhà nước cần song song hoàn thiện hệ thống hậu kiểm, xây dựng cơ sở dữ liệu liên thông để đối chiếu thông tin.
Cuối cùng, để nghị định đi vào thực tế, cần sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý, đặc biệt là giữa Sở Kế hoạch và Đầu tư với cơ quan thuế, cơ quan bảo hiểm xã hội và ngân hàng. Việc liên thông dữ liệu sẽ giúp giảm thiểu trùng lặp, đảm bảo thông tin doanh nghiệp được cập nhật đầy đủ và chính xác.
