Lợi ích của việc thành lập doanh nghiệp trên cơ sở chuyển đổi từ hộ kinh doanh
Thành lập doanh nghiệp từ hộ kinh doanh đang là chiến lược được nhiều tổ chức, cá nhân lựa chọn bởi lợi ích to lớn mà việc chuyển đổi này mang đến cho hoạt động kinh doanh.
(a); Có tư cách pháp nhân: Đầu tiên, việc chuyển đổi này sẽ giúp hộ kinh doanh từ không có tư cách pháp nhân sang loại hình doanh nghiệp có tư cách pháp nhân. Có nghĩa là, thay vì phải chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản, giờ đây, chủ công ty chỉ cần chịu trách nhiệm trong phạm vi góp vốn của mình.
(b); Mở rộng khả năng kinh doanh: Việc chuyển lên doanh nghiệp sẽ giúp chủ thể có khả năng huy động vốn lớn cũng như mở được các chi nhánh, văn phòng đại diện để thực hiện hoạt động kinh doanh tốt hơn.
(c); Về ưu đãi sau khi thành lập doanh nghiệp: Đặc biệt, từ năm 2025, việc chuyển đổi từ hộ kinh doanh lên doanh nghiệp còn được hưởng các chính sách ưu đãi từ Nhà nước để khuyến khích phát triển kinh tế tư nhân.
Theo Nghị quyết số 198/2025/QH15, có thể kể đến một số ưu đãi cho các doanh nghiệp mới thành lập như hỗ trợ tài chính, tín dụng; hỗ trợ thuế, phí, lệ phí; hỗ trợ nghiên cứu, phát triển và ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số….
Với những ưu điểm trên, nhu cầu chuyển đổi từ hộ kinh doanh thành doanh nghiệp đang ngày càng phổ biến. Và việc đưa ra các quy định mới về vấn đề này để phù hợp với tình hình kinh tế - xã hội hiện nay của Nhà nước là hoàn toàn hợp lý.
Điểm mới về thành lập doanh nghiệp trên cơ sở chuyển đổi từ hộ kinh doanh
Việc thành lập doanh nghiệp trên cơ sở chuyển đổi từ hộ kinh doanh đã được ghi nhận tại Điều 27 Nghị định 01/2021/NĐ-CP. Tuy nhiên, bước sang năm 2025, với sự thay đổi của hệ thống tỉnh thành và sự sáp nhập của nhiều cơ quan nhà nước, vấn đề này lại được quy định tại Điều 27 Nghị định 168/2025/NĐ-CP với nhiều điểm mới.
Hồ sơ đăng ký thành lập doanh nghiệp trên cơ sở chuyển đổi từ hộ kinh doanh có sự thay đổi. Pháp luật hiện hành đã bỏ yêu cầu về bản sao Giấy chứng nhận đăng ký thuế, bản sao giấy tờ của các thành viên, cổ đông công ty và thêm yêu cầu về danh sách chủ sở hữu hưởng lợi. Những thay đổi này nhằm phù hợp với hồ sơ đăng ký doanh nghiệp thông thường và tương thích với thực tế hiện nay, khi cơ quan thuế và cơ quan đăng ký kinh doanh có sự liên thông.
Quy định mới còn nêu rõ về trình tự chấm dứt hoạt động của hộ kinh doanh khi đã thành lập doanh nghiệp. Điều này đã thể hiện rõ trách nhiệm của cơ quan nhà nước trong việc đảm bảo cho các doanh nghiệp này được hoạt động một cách hợp pháp.
Tóm lại, quy định mới về thành lập doanh nghiệp trên cơ sở chuyển đổi từ hộ kinh doanh thể hiện ở hồ sơ và trình tự chấm dứt hoạt động của hộ kinh doanh cũ. Việc thay đổi này phù hợp với tiến trình đổi mới của đất nước và tình hình kinh tế - xã hội nói chung.
Điều kiện và quy trình chuyển đổi từ hộ kinh doanh lên doanh nghiệp hiện nay
Để đảm bảo việc chuyển đổi lên loại hình doanh nghiệp của các hộ kinh doanh thành công, quý bạn đọc cần nắm rõ các yêu cầu cũng như các bước cụ thể để thực hiện việc chuyển đổi này.
Theo đó, căn cứ Điều 27 Nghị định 168/2025/NĐ-CP có thể rút ra điều kiện, quy trình thực hiện hình thức chuyển đổi này như sau:
Điều kiện chuyển đổi từ hộ kinh doanh lên doanh nghiệp
Để thành lập được hộ kinh doanh, chủ thể thành lập đã phải đáp ứng các điều kiện về trụ sở chính, ngành nghề. Do vậy, khi chuyển đổi lên doanh nghiệp, hộ kinh doanh chỉ cần đảm bảo thêm các điều kiện sau:
(a); Tên doanh nghiệp: Hộ kinh doanh phải đảm bảo tên doanh nghiệp dự kiến thành lập được đặt theo cấu trúc: loại hình doanh nghiệp + tên riêng. Trong đó, tên riêng là dấu ấn đặc trưng, không được trùng hoặc gây nhầm lẫn với tên doanh nghiệp đã thành lập.
(b); Về chủ thể thành lập: Hộ kinh doanh phải hoàn tất nghĩa vụ thuế với cơ quan thuế, thanh toán các khoản nợ còn tồn đọng thì việc chuyển đổi loại hình mới được chấp nhận. Đồng thời, chủ hộ kinh doanh phải có văn bản xác nhận sự đồng ý với việc chuyển đối lên loại hình doanh nghiệp với hộ kinh doanh của mình.
Như vậy, bên cạnh các điều kiện về trụ sở chính, ngành nghề kinh doanh thì hộ kinh doanh có nhu cầu chuyển đổi lên doanh nghiệp còn cần đáp ứng thêm các yêu cầu về chủ thể thành lập và tên doanh nghiệp dự kiến. Việc đặt ra các điều kiện này nhằm đảm bảo việc chuyển đổi an toàn, không ảnh hưởng tới sự ổn định của nền kinh tế.
Quy trình chuyển đổi từ hộ kinh doanh lên doanh nghiệp
Sau khi đáp ứng các điều kiện nêu trên, hộ kinh doanh có thể thực hiện quy trình chuyển đổi lên doanh nghiệp. Theo Điều 27 Nghị định 168/2025/NĐ-CP, các bước cần thực hiện để thành lập doanh nghiệp trên cơ sở chuyển đổi từ hộ kinh doanh bao gồm:
Bước 1: Nộp hồ sơ thành lập doanh nghiệp
Hồ sơ thành lập doanh nghiệp trong trường hợp này bao gồm: bản sao Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh; Giấy đề nghị đăng ký doanh nghiệp; Danh sách chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp; Điều lệ công ty; Danh sách thành viên hoặc danh sách cổ đông sáng lập (nếu có).
Tiếp đó, hộ kinh doanh nộp hồ sơ tại Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp tỉnh nơi dự định đặt trụ sở chính của doanh nghiệp mới theo hình thức trực tiếp hoặc trực tuyến qua Cổng thông tin điện tử quốc gia về đăng ký doanh nghiệp.
Bước 2: Nhận Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp
Trong vòng 03 ngày kể từ ngày nhận được hồ sơ, cơ quan đăng ký kinh doanh trả kết quả cho người nộp. Trường hợp hồ sơ hợp lệ, doanh nghiệp sẽ được thành lập thành công.
Trường hợp cần sửa đổi, bổ sung, cơ quan đăng ký kinh doanh ra thông báo có nội dung cần bổ sung, sửa đổi và gửi cho người nộp hồ sơ.
Bước 3: Chấm dứt hoạt động của hộ kinh doanh
Đây là bước do cơ quan đăng ký kinh doanh cấp tỉnh thực hiện với cơ quan thuế nhằm xác nhận việc hộ kinh doanh đã hoàn thành nghĩa vụ thuế.
Đây là các bước cơ bản để hoàn thiện quy trình chuyển đổi doanh nghiệp trên cơ sở hộ kinh doanh. Trên thực tế, quy trình có thể kéo dài hơn nếu doanh nghiệp cần đăng ký kinh doanh các ngành có điều kiện (như xin thêm giấy phép hoạt động ngành nghề,...).
Bài viết trên đây của Luật Ánh Ngọc đã chỉ ra những điểm mới của quy định hiện hành về thành lập doanh nghiệp trên cơ sở chuyển đổi từ hộ kinh doanh: về hồ sơ và về trình tự chấm dứt hoạt động. Đồng thời cũng đưa ra những điều kiện và thủ tục để quý bạn đọc có thể thực hiện việc chuyển đổi dễ dàng. Việc nắm rõ quy định mới này là cơ sở để các tổ chức, cá nhân có nhu cầu thực hiện được mong muốn của mình một cách nhanh chóng và chính xác.
