Bảo vệ quyền lợi của bạn: Nắm vững quy định về phạt vi phạm hợp đồng


Bảo vệ quyền lợi của bạn: Nắm vững quy định về phạt vi phạm hợp đồng

Quy định về phạt vi phạm hợp đồng là một điều khoản không thể thiếu khi giao kết hợp đồng mang tính chất phòng ngừa rủi ro và răn đe, nâng cao ý thức của các bên tham gia ký kết. Để bảo vệ quyền lợi của bạn, Luật Ánh Ngọc sẽ giúp bạn nắm được quy định về phạt vi phạm hợp đồng áp dụng trong các loại hợp đồng khác nhau.

1. Khái quát quy định về phạt vi phạm hợp đồng

Tuỳ thuộc mỗi lĩnh vực khác nhau sẽ có những loại hợp đồng tương ứng dựa trên quy định pháp luật như: hợp đồng mua bán, hợp đồng vận chuyển hàng hoá trong quan hệ thương mại; Hợp đồng thuê mặt bằng kinh doanh, hợp đồng tặng cho tài sản trong quan hệ dân sự; Hợp đồng xây dựng trong lĩnh vực xây dựng,…  Mặc dù có nhiều loại hợp đồng khác nhau, nhưng khi giao kết hợp đồng, các chủ thể đều phải dựa trên nguyên tắc tự nguyện và thoả thuận về việc xác lập, thay đổi hoặc chấm dứt quyền nghĩa vụ của các bên.

Vậy quy định về phạt vi phạm hợp đồng là gì? Căn cứ Khoản 12, Điều 3, Luật Thương mại năm 2005 có thể hiểu: Vi phạm hợp đồng là việc một trong các bên không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ, không đúng theo thoả thuận đã cam kết hoặc theo quy định Luật Thương mại.

Tuy khái niệm này được quy định áp dụng trong lĩnh vực Thương mại. Tuy nhiên với những loại hợp đồng khác vẫn có thể được hiểu tương tự như định nghĩa trên.

Lưu ý: Hành vi được coi là vi phạm hợp đồng chỉ xảy ra khi hợp đồng giao kết có hiệu lực và là hợp đồng hợp pháp.

Như vậy khi có hành vi vi phạm hợp đồng, quy định về phạt vi phạm hợp đồng chính là quy định vè hình thức trách nhiệm vật chất, áp dụng đối với tất cả các loại vi phạm điều khoản đã thoả thuận trong hợp đồng mà không cần biết đến hành vi đó đã gây thiệt hại hay chưa. Đây là một chế tài phổ biến trong khi giao kết hợp đồng có tính chất răn đe, nhằm phòng ngừa vi phạm, làm tăng tính tự giác, giáo dục ý thức tuân thủ các thoả thuận trong hợp đồng.

>>> Xem thêm: Tìm hiểu về vi phạm hợp đồng: Hướng dẫn để bảo vệ quyền của bạn

2. Quy định về phạt vi phạm hợp đồng trong hợp đồng dân sự

Căn cứ Điều 418 Bộ Luật Dân sự năm 2015 quy định về phạt vi phạm hợp đồng có thể hiểu:

Quy định về phạt vi phạm hợp đồng là những quy định về trách nhiệm các bên trong hợp đồng, nếu có vi phạm phải bắt buộc có hành động khắc phục hậu quả bằng cách nộp một khoản tiền phạt nhất định cho bên có quyền lợi bị ảnh hưởng.

Các bên có thể thoả thuận về mức phạt vi phạm, hình thức phạt vi phạm có thể chỉ phải nộp tiền phạt mà không cần bồi thường thiệt hại hoặc vừa phải nộp tiền phạt vừa phải bồi thường thiệt hại. Nếu các chủ thể không thoả thuận trước về mức bồi thường thì phải bồi thường toàn bộ thiệt hại. Trong trường hợp các chủ thể không thoả thuận về bồi thường thiệt hại thì bên vi phạm có nghĩa vụ chỉ phải nộp tiền phạt vi phạm.

Như vậy các bên chỉ được áp dụng quy định về phạt vi phạm hợp đồng dân sự khi có thoả thuận.

 

Quy định phạt vi phạm phải được thoả thuận trong hợp đồng
Quy định phạt vi phạm phải được thoả thuận trong hợp đồng

3. Quy định về phạt vi phạm hợp đồng trong hợp đồng thương mại

Theo Luật Thương mại năm 2015 tại Điều 300 quy định về phạt vi phạm hợp đồng là việc bên bị vi phạm yêu cầu bên vi phạm trả một khoản tiền do vi phạm hợp đồng nếu trong hợp đồng có thoả thuận. Trừ các trường hợp được miễn trách nhiệm như:

  • Do sự kiện bất khả kháng;
  • Hành vi vi phạm hoàn toàn do lỗi bên kia;
  • Thực hiện theo quyết định cơ quan có thẩm quyền mà các bên không thể biết vào thời điểm giao kết hợp đồng.

Mặc dù theo Bộ luật Dân sự mức phạt do các bên tự thoả thuận tuy nhiên theo Điều 301 Luật Thương mại năm 2005 quy định về mức phạt vi phạm không được quá 8% giá trị phần nghĩa vụ bị vi phạm trong hợp đồng.

Lúc này, chúng ta phải xét đến lĩnh vực điều chỉnh của mỗi loại hợp đồng. Đối tượng áp dụng theo Luật Thương mại là thương nhân hoạt động thương mại theo quy định (cá nhân phải hoạt động thương mại thường xuyên, độc lập và có đăng ký kinh doanh; tổ chức phải được thành lập hợp pháp) và cá nhân, tổ chức khác hoạt động liên quan đến thương mại thì sẽ áp dụng Luật này.

Trong quan hệ hợp đồng thì giữa một bên không phải là thương nhân và một bên là thương nhân thì áp dụng theo quy định của Bộ Luật Dân sự năm 2015. Trong trường hợp bên không phải thương nhân lựa chọn áp dụng theo quy định của Luật Thương mại thì sẽ áp dụng theo Luật này.

Như vậy có thể hiệu, trong trường hợp nếu các bên có đủ điều kiện sẽ lựa chọn áp dụng theo quy định của Luật Thương mại về mức phạt vi phạm trong thoả thuận quy định về phạt vi phạm hợp đồng. Theo đó, quy định về phạt vi phạm hợp đồng sẽ không quá mức 8% giá trị phần nghĩa vụ bị vi phạm trong hợp đồng. Khi hai bên thoả thuận mức vượt quá 8% giá trị nghĩa vụ hợp đồng vi phạm nếu xảy ra tranh chấp thì Toà sẽ thường áp dụng mức phạt tối đa là 8%.

Ví dụ: Bên A (bên mua) và Bên B (bên bán) ký hợp đồng mua bán hàng hoá, đối tượng hợp đồng mua bán này gồm có hàng hoá 1 giá trị 10 triệu đồng, hàng hoá 2 có giá trị là 20 triệu đồng, tổng giá trị hợp đồng là 30 triệu đồng. Đến thời điểm giao hàng theo thoả thuận trong hợp đồng đã ký kết, bên B chỉ giao được hàng hoá 2. Như vậy, mức phạt trong trường hợp này sẽ áp dụng là 8% của giá trị hàng hoá 1 là hàng hóa bên B không giao được tức 10 triệu đồng. Vậy bên B phải nộp cho bên A khoản tiền phạt là 800.000 đồng.

Nếu trường trường hợp đến thời điểm giao hàng đã thỏa thuận trong hợp đồng, Bên B không giao đượ cả hàng hoá 1 và hàng hoá 2 thì mức phạt sẽ áp dụng là 8% của tổng giá trị hợp đồng là 30 triệu đồng.Vậy trong trường hợp này, bên B phải nộp cho bên A khoản tiền phạt là 2.400.000 đồng.

Như vậy các bên chỉ được áp dụng quy định về phạt vi phạm hợp đồng thương mại khi có thoả thuận.

 

Mức phạt vi phạm Hợp đồng Thương mại
Mức phạt vi phạm Hợp đồng Thương mại

4. Quy định về phạt vi phạm hợp đồng trong hợp đồng xây dựng

Như đã trình bày ở trên, mỗi loại hợp đồng sẽ chịu sự điều chỉnh của các quy định pháp luật riêng: Hợp đồng dân sự thuộc đối tượng điều chỉnh của Bộ Luật Dân sự, Hợp đồng thương mại thuộc đối tượng điều chỉnh của Luật Thương mại, Hợp đồng xây dựng thuộc đối tượng điều chỉnh của Luật Xây dựng.

Tuy nhiên Luật Xây dựng năm 2014 cũng lại định nghĩa hợp đồng xây dựng là một loại hợp đồng dân sự được thoả thuận bằng văn bản giữa bên giao thầu và bên nhận thầu để toàn bộ hoặc thực hiện một phần công việc trong hoạt động đầu tư xây dựng. Do vậy, hợp đồng xây dựng cũng chịu sự điều chỉnh của Bộ Luật dân sự.

Luật Xây dựng năm 2014Nghị định 37/2015/NĐ-CP hướng dẫn về hợp đồng xây dựng không có cụ thể về quy định về phạt vi phạm hợp đồng trong hợp đồng xây dựng mà chỉ nêu “phạt vi phạm hợp đồng phải được ghi cụ thể trong hợp đồng”. Tuy pháp luật về xây dựng không xác định nghĩa cụ thể nhưng có thể hiểu phạt vi phạm hợp đồng xây dựng là việc bên bị vi phạm phải trả một khoản tiền phạt do vi phạm nghĩa vụ nếu hợp đồng xây dựng có thoả thuận.

Mức phạt vi phạm sẽ theo quy định của Bộ Luật Dân sự là do các bên tự thoả thuận, trừ một số trường hợp có quy định khác. Trường hợp đối với công trình xây dựng sử dụng vốn đầu tư công, vốn nhà nước ngoài đầu tư công. Quy định về phạt vi phạm hợp đồng ở mức không vượt quá 12% giá trị phần hợp đồng vi phạm (Khoản 2 Điều 146 Luật xây dựng năm 2014).

Như vậy các bên chỉ được áp dụng quy định về phạt vi phạm hợp đồng xây dựng khi có thoả thuận. từ những phân tích trên, ta có thể hiệu rằng nếu không có sự tham ra của vốn nhà nước thì nội dung phạt vi phạm và mức phạt áp dụng sẽ dựa vào thỏa thuận của các bên và không có giới hạn mức phạt cần áp dụng.

>>> Có thể bạn quan tâm: 

Trên đây là những tư vấn quy định về phạt vi phạm hợp đồng Luật Ánh Ngọc gửi đến quý độc giả. Để tránh được rủi ro hình thành trong tương lai, khi bắt đầu giao kết hợp đồng, các bạn cần phải nắm vững các quy định này. Với đội ngũ chuyên gia, luật sư tư vấn nhiều lĩnh vực có kinh nghiệm lâu năm, Luật Ánh Ngọc sẽ giúp các bạn soạn thảo hợp đồng trên các lĩnh vực đúng quy định, bảo vệ quyền lợi cho các bạn tốt nhất theo khuôn khổ quy định pháp luật. Hãy liên hệ ngay với chúng tôi để được tư vấn miễn phí.

 


Ý kiến

()
Bình luận
Các bình luận khác